"İktidar iktidara karşı, listeler gizli, raporlar gizli"...

Bazı haberlerde, 150 milletvekilinin veya yakınının, üst düzey bürokratların, 180 yargı mensubunun ve 30 vali ile kaymakamın dolandırıcılık fonlarıyla bağlantılı olduğu ileri sürülüyor.

"Milletvekilinin, üst düzey bürokratın, yargı mensubunun ve kolluğun" yolsuzluğa bulaşmaması için alınacak önlem nedir

Önlem, GRECO'yu uygulamaktır. Zira GRECO raporu tam da "milletvekili, üst düzey bürokrat, yargı mensubu ve kolluk" için yolsuzlukla mücadele önlemleri öneriyor.

Peki, nedir bu GRECO

Avrupa Konseyi bünyesinde 1999'da kurulan Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu... Türkiye de 2004'ten beri üyesi bu grubun.

Tesadüftür ki GRECO'nun 29 Eylül'de açıkladığı son tabloya göre:

"Yolsuzlukla mücadele ve hesap verilebilirlik yönünde Türkiye'ye milletvekillerinin mal varlıklarının denetlenmesinden Hâkimler ve Savcılar Kurulunun bağımsızlığına, üst düzey yöneticilerin çıkar çatışmalarından polis ve jandarmadaki denetim mekanizmalarına kadar uzanan 54 tavsiyede bulunuldu... Ama yalnızca 10'u tam olarak, 16'sı kısmen uygulandı... 28'i ise hiç uygulanmadı."

Bu raporla ilgili çok tuhaf da bir gelişme var: "Türkiye GRECO raporlarının tamamının yayımlanmasına izin vermedi."

GRECO, bu "yasak" nedeniyle 29 Eylül 2026'da son uyum raporlarının yalnızca özetlerini açıklayabildi.

Benim de üyesi olduğum Antalya FORUMX Platformu'nun düzenlediği toplantıya katılan DEVA Partisi lideri Ali Babacan da bu GRECO "tavsiyelerine" dikkat çekti.

Sanırım bu önemli raporu ısrarla anlatan tek siyasi kimlik Ali Babacan.

Babacan 54 tavsiyenin yalnızca 10'unun tamamen uygulandığını belirterek geri kalan 44'ü için düzenlemelerin Meclis'e getirilmesini istedi.

Babacan'ın yasal düzenleme çağrısı yaptığı bu tavsiyelerin içeriğine baktığınızda, bugün tartışılan denetim sorunlarıyla nasıl örtüştüğünü, nasıl etkili bir ilaç olduğunu anında görüyorsunuz.

Önce milletvekillerinden başlayalım.

Milletvekilleriyle ilgili yedi tavsiyenin hiçbiri tamamen uygulanmış değil!

Neymiş bu tavsiyeler

İlki, milletvekillerinin davranışlarını düzenleyen kapsamlı bir etik çerçeve... Milletvekillerinin özel ekonomik çıkarlarıyla yasama faaliyetleri arasında çatışma ortaya çıktığında bunun zamanında açıklanması.

Mal varlığı bildirimlerinin düzenli biçimde doğrulanması. Bildirilen bilgilerin doğruluğunun kontrol edilmesi, ekonomik çıkarlarla yasama faaliyetleri arasında bağlantı bulunup bulunmadığının araştırılması ve çıkar çatışmalarının önlenmesi.

Özetle; milletvekillerinin görev süreleri boyunca ekonomik durumlarındaki değişimin ve olası çıkar çatışmalarının denetlenebilmesi.

Dikkatimi çeken bir başka tavsiye de milletvekili dokunulmazlıklarının yolsuzlukla mücadele açısından gözden geçirilmesi.

Üst düzey yürütmede durum daha da dikkat çekici...

16 tavsiyenin 14'ü hiç uygulanmamış... Yalnızca ikisi kısmen uygulanmış. GRECO, bu alanda neredeyse hiç ilerleme kaydedilmediğini belirtiyor.