Yazar, Gülistan Doku cinayeti üzerinden Türkiye'deki soğuk dosya sorununun ve devlet kurumlarının suçları gizlemede rol oynama ihtimalinin altını çiziyor. Susurluk sonrası yıllar geçmesine rağmen benzer olayların devam etmesi, sistemic bir sorunun varlığını gösteriyor. Ancak sıradan bir cinayetin bile bu şekilde manipüle edilebilmesi, daha büyük otoriter sistemlerin işlevini nasıl etkilediği sorusunu açık bırakıyor.
Şimdilerde hemen bütün uygar ülkelerde giderek yaygınlaşan bir konu, 'cold case' (soğuk dosya)...
Faili bulunamamış, bazen bulunduğu düşünülerek dosyası kapatılmış, bazen de fail diye yakalanıp mahkum edilenlerin gerçek fail olduğundan kuşku duyulan vakaların yeniden gündeme alınması anlamına geliyor deyim...
Önceleri filmler ve dizilerde işlenen bu tür olaylar artık gerçek soruşturmaların konusu oluyor...
Geçmişte işlenmiş, kanıt bulunamadığı için faili yakalanamamış ve literatüre 'mükemmel cinayet' olarak geçmiş ölümlü vakalar, teknolojinin kriminoloji alanına sunduğu imkanlar kullanılarak çözülebilir hale gelebiliyor...
Parmak izleri veri depolarında saklanmazken, DNA henüz bilinmez veya gelişkin analizlere tabi tutulmazken, uzak akrabalık bağlarını deşmeye yarayan adli soruşturma amaçlı genetik soyağacı bilimi (FIGG) devreye girmemişken, kısacası 'adli tıp' emekleme halindeyken dosyası kapatılan cinayet davaları, günümüzde çözülebiliyor...
Tabii istenirse...
Richard Phillips yarım asra yakın -46 yıl- 'katil' olarak cezaevinde konuk edildikten sonra, dosyası açılıp suçsuzluğu ortaya çıkınca salıverildi ABD'de (2022)...
Bu tür yanlışlıkların kaydını orada tutan kurumlar olduğu için, ABD'de, 1989 yılından bugüne, birileri cezalandırıldığı halde sonradan mercek altına alınarak yanlışlık yapıldığı ortaya çıkmış tam 3 bin 600 vaka bulunduğu bilinebiliyor.
Toplamda tam 34 bin yıl haksız yere hapis yatmış bu insanlar...
Acaba Türkiye'de durum nasıl
Sorumu okuduğunuzda hafifçe olsun tebessüm ettinizse şaşırmam; çünkü sorumu yazıya dökerken ben bayağı güldüm...
Konuyu aklıma getiren, bir haftadır tartışma gündemimize girmiş olan Gülistan Doku vakası...
Beş yıl önce -2020'de- memleketi Tunceli'de kayıplara karışmış genç kızın dosyası intihar ettiği kanaatiyle kapatılmıştı; şimdi cinayet kurbanı olduğu kuşkusuyla olayın üzerine gidiliyor.
Gülistan Doku'ya benzer pek çok başka vaka daha var: Bodrum'da Aslı Baş (2010), Van'da Rojen Kabaiş (2024), Ankara'da Yeldana Kahraman (2019) ve Aleyna Çakır (2020), Giresun'da Rabia Naz (2018); bunların hepsi kuşkulu olaylar sonucu dosyaları kapanmamış vakalar...
Daha geriye doğru yapılacak arşiv araştırmaları, ülkemiz polisiye vakaları arasında hiç de azımsanmayacak sayıda 'cold case vakaları' bulunduğu gerçeğiyle bizleri karşı karşıya getirecektir.
Hepsi de faili meçhul kalmış nice dava söz konusu ülkemizde...
Bir ara, Susurluk ilçemizde meydana gelmiş bir trafik kazası sonucu ortaya çıkan garip görüntü üzerine, yakın tarihimizin faili meçhul kalmış olaylarıyla yüzleşecek hale gelmiştik, hatırladınız mı
Devletin istihbarat teşkilatı (MİT) kaza sonrasında bir araştırma yürütmüş ve ortaya mufassal bir rapor çıkmıştı.
Meclis'in de konuya ilişkin kocaman bir araştırma raporu var.
Dönemin başbakanı Mesut Yılmaz Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş'ı da aynı konuyu araştırmakla görevlendirmiş, her paragrafı tüyleri diken diken eden ayrıntılara yer verilen kapsamlı bir rapor ortaya çıkmıştı.
O günden beri, daha önce de kuşkulanılmış bir dizi vakanın, aslında devlet adına işlenmiş eylemler

5