Uluslararası Adalet Divanı kararı bize ne söylüyor

Uluslararası Adalet Divanı'nın Güney Afrika'nın İsrail aleyhine yaptığı başvuru, modern uluslararası hukuk pratiğinde önemli bir yer tutuyor. Tarihte benzer önemli davalara bakıldığında, bu tür yasal süreçlerin uluslararası ilişkilerde ve hukuk normlarının gelişiminde belirleyici roller oynadığı görülür.

Güney Afrika'nın, Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilere yönelik eylemler sebebiyle İsrail'in Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ne aykırı davrandığı iddiası, uluslararası hukukun önemli bir testi haline gelmiştir. Güney Afrika'nın talepleri arasında, İsrail'in söz konusu Sözleşme altındaki yükümlülüklerini ihlal ettiği ve bu ihlallerin derhal durdurulması gerektiği yer alıyor. Bu başvuru ve talep edilen geçici önlemler, birçok açıdan önem taşıyor.

Mahkeme, bu olağanüstü durumda geçici önlemler belirleme gerekliliğini kabul ederek, Güney Afrika tarafından makul bulunan hakların korunması için bir dizi önlem alınmasına karar vermesi tarihi bir adım. Bu karar, mahkemenin, talep edilen önlemlerin tamamını veya bir kısmını değiştirme yetkisine sahip olduğunu bir kez daha teyit ediyor. Özellikle, Mahkeme, İsrail'in, Gazze'deki Filistinlilere yönelik olarak, Soykırım Sözleşmesi'nin II. Maddesi kapsamında belirtilen eylemlerin işlenmesini önlemek için gücü dâhilinde tüm önlemleri alması gerektiğine hükmetti.

Bu önlemler arasında, Filistinlileri öldürmek, ciddi bedensel veya zihinsel zarar vermek, fiziksel olarak yok edilmesine yol açacak koşulları kasıtlı olarak oluşturmak ve saldırıları önlemeye yönelik tedbirler almak yer alıyor.

Mahkeme ayrıca, işgalci İsrail'in, Gazze Şeridi'ndeki Filistinli gruba karşı soykırımı doğrudan ve alenen kışkırtma eylemlerinin önlenmesi ve cezalandırılması için gerekli tüm önlemleri alması gerektiğine karar verdi. Bu, İsrail'in askeri güçlerinin, anılan eylemleri derhal işlememesini sağlaması gerektiği anlamına geliyor. Bunun yanı sıra, Mahkeme, İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilere yönelik yaşam koşullarını iyileştirmek ve acil ihtiyaç duyulan temel hizmetlerin ve insani yardımın sağlanmasını mümkün kılacak acil ve etkili önlemler alması gerektiğine karar verdi. İsrail ayrıca, Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilere yönelik Soykırım Sözleşmesi'nin II ve III. Maddeleri kapsamındaki eylemlerle ilgili iddialara ilişkin kanıtların yok edilmesinin önlenmesi ve korunmasını sağlayacak etkili önlemler almalı ibaresi yer aldı.

Güney Afrika'nın talep ettiği bir diğer önemli geçici önlem, İsrail'in, bu kararlara uygun olarak alınan tüm önlemler hakkında mahkemeye bir rapor sunması. Mahkeme, İsrail'in bu karara uygun olarak alınan tüm önlemler