Trump Putin'le anlaşıyor, Zelenski bedelini mi ödüyor

Uluslararası siyasette bazen tek bir anlaşma, yıllardır savunulan politikaların ne kadar hızlı değişebildiğini gösterir.

ABD'nin Rusya'dan motorin ithalatına yeniden kapı açması da bunlardan biri.

Dört yılı aşkın süredir Rusya'yı ekonomik yaptırımlarla zayıflatmaya çalışan Washington, şimdi Moskova ile enerji ticaretini yeniden canlandırıyor. Üstelik Rus füzeleri Ukrayna şehirlerini vurmaya devam ederken...

Bir tarafta Ukrayna'nın egemenliğini savunan açıklamalar, diğer tarafta Rusya ile ekonomik pazarlıklar.

Trump, Ukrayna'da barış mı arıyor, yoksa Amerikan ekonomisinin ihtiyaçları için Putin'le yeni bir pazarlığa mı girişiyor

DÜN YAPTIRIM, BUGÜN TİCARET

Hatırlayalım.

Rusya'nın 24 Şubat 2022'de Ukrayna'yı geniş çaplı işgalinin ardından ABD ve Avrupa, Moskova'ya ağır yaptırımlar uyguladı. Rus bankaları finans sisteminden dışlandı, enerji ticaretine kısıtlamalar getirildi.

Amaç Rusya'nın savaş kapasitesini ekonomik olarak zayıflatmaktı.

Aradan dört yılı aşkın süre geçti. Savaş devam ediyor, ancak Washington'un öncelikleri değişiyor.

Trump yönetimi, Rus motorinine yönelik bazı yaptırımları gevşetti. Anlaşma kapsamında 300 bin tonun üzerinde motorinin uluslararası piyasalara sunulması öngörülüyor.

Kremlin temsilcisi Kirill Dmitriev ise bu anlaşmanın iki ülke arasında daha geniş ekonomik işbirliğinin başlangıcı olabileceğini açıkladı.

Bu açıklama önemli.

Çünkü mesele yalnızca motorin ticareti değil. Washington ile Moskova arasında ekonomik ilişkilerin yeniden şekillenmesi ihtimali.

Dün Rus ekonomisini zayıflatmaya çalışan ABD, bugün aynı ülkeyle enerji anlaşması yapıyor. Uluslararası siyasette ekonomik çıkarlar, siyasi söylemleri yeniden şekillendirebiliyor.

TRUMP'IN SEÇİM HESABI

Trump'ın kararını Amerikan iç siyasetinden bağımsız değerlendiremeyiz.

3 Kasım'da ABD'de ara seçimler yapılacak. Enerji fiyatları ise seçmenlerin yakından takip ettiği ekonomik göstergeler arasında.

Orta Doğu'daki çatışmalar, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim ve enerji arzındaki sıkıntılar fiyatları yukarı çekiyor.

Uluslararası Enerji Ajansının 14 Ekim tarihli değerlendirmesine göre küresel motorin piyasasındaki arz sıkıntısı 2027 yılına kadar devam edebilir.

Trump bu koşullarda Rusya ile anlaşarak fiyatları düşürmek istiyor.

Ancak ilginç bir ayrıntı var.

ABD zaten net motorin ihracatçısı. Dolayısıyla Rusya'dan gelecek sevkiyatın fiyatlar üzerindeki etkisi sınırlı kalabilir.

Anlaşmanın ekonomik olduğu kadar siyasi bir mesaj taşıdığı da söylenebilir.

Üstelik Trump'ın kararı Amerikan Kongresi'nde de tartışma yarattı. Aralarında Cumhuriyetçilerin bulunduğu 12 senatör, Rusya ile yapılan anlaşmaya itiraz etti.

Washington'da bile bu politikanın Rusya'ya ekonomik kaynak sağlayabileceği tartışılıyor.

ZELENSKİ İÇİN İKİNCİ CEPHE

Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski açısından tablo giderek karmaşıklaşıyor.

Bir yandan Rus saldırıları sürerken diğer yandan Washington'un siyasi baskısıyla karşı karşıya.

Trump'ın Ukrayna'da yeni liderlik gerektiğine yönelik açıklamaları, Kiev-Washington ilişkilerindeki gerilimi artırdı.