İstanbul şehir kütüphanesini kurma ve yaşatma derneğini kuran, ilk yazısı 1933' de vakit gazetesinde yayınlandıktan sonra 1947' den 1953 sonuna kadar günlük gazetelerde ve çeşitli dergilerdeki yayınları ile kitap sayısının toplamı 226 olan bilim ve kültür adamı… İşte detaylar; 1914 yılında İstanbul'da Beyazıt semtinde doğdu. Babası Üsküdar Bidâyet Mahkemesi reisi Neşet Bey'in oğlu, Tıbbiyye-i Şahanenin 1901 mezunlarından Yusuf Selami Bey, annesi eski Tugay kumandanlarından Miralay Arif Bey'in kızı Şefika Nurünnisa Hanım'dır.

İstanbul Tıp Fakültesinden Mezun Oldu ve Ders Verdi

İlk ve orta öğrenimini Kabataş'ta, liseyi Kadıköy Lisesi'nde tamamladı. Çocukluktan beri kararlı olduğu baba mesleğini seçti ve 1933'te girdiği İstanbul Tıp Fakültesi'ni 1939'da bitirdi. Daha tıp öğrencisi iken çeşitli ortaokul ve liselerde Türkçe, biyoloji ve fizik dersleri okuttu. Yatılı öğrenci olması dolayısıyla zorunlu hizmetle yükümlü tutulup Adana'ya sıtma mücadele stajına gönderildi.

Sağlık Müdürü Muavini Olarak Çalıştı

Askerliğini 1939-1941 yıllarında Kayseri'de yaptı. Ardından Eskişehir sıtma mücadele şube hekimliğine tayin edildi. İki yıl sonra çıkan bir salgın yüzünden Tifüs Mücadele Heyeti ile birlikte İstanbul'a geldi. Burada merkez hükümet tabibi, emraz-ı sâriye tabibi ve sağlık müdür muavini olarak çalıştı. 1944-1945'te ikinci defa askere alındı ve Kartal'da II. Tank Alayı tabibi sıfatıyla hizmet yaptı. Ardından sağlık müdürlüğündeki görevine döndü. 1947'de çıkan kolera salgını sıralarında kurulan mücadele ekiplerinden ilkinin şefi olarak Mısır ve Hicaz'a gitti.

Seyahatlerde Bulundu ve Sosyal Yardım Bakanlığı Müfettişliği Yaptı

1948'de Beyrut, Kıbrıs ve Mısır'a seyahat etti; aynı yıl Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı müfettişliğine getirildi. 1949'da Rockefeller Foundation'ın davetiyle Amerika'ya gitti. Dönüşünde İstanbul Tıp Fakültesi'nin isteği üzerine üniversiteye asistan alındı. 1953'te tıp tarihi uzmanı unvanını aldı. 1955'te tıp tarihi ve deontoloji doçenti oldu. Çeşitli yerlerde tıp tarihi ve deontoloji konusunda konferanslar verdi. İstanbul ve bazı Anadolu kütüphanelerinde çalışmalar yaparak yeni tıp yazmaları tespit etti. Bu arada çeşitli kongre ve sempozyumlara katılıp tebliğler sundu. 1962'de profesörlüğe yükseldi.

Tıp Tarihi Anabilim Dalı Arşivlerine Katkıda Bulundu

ürk Tıp Tarihi Kurumu, Türk Sosyoloji Cemiyeti, Türk Fizikî ve Tabiî İlimler Cemiyeti, Societe Internationale d'Histoire de la Medecine, Academie Internationale d'Histoire des Sciences gibi bilimsel kuruluşların aslî ve Academie de la Mediterranee'nin muhabir üyesiydi. Küçük yaştan beri topladığı zengin koleksiyonu bugün İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Deontoloji ve Tıp Tarihi Anabilim Dalı arşivlerinin bir parçasını oluşturmaktadır.

Birçok Eseri İnceledi

Türk tıp tarihiyle ilgili yazma eserleri yıllarca büyük bir titizlikle incelemiş, bilhassa Osmanlılar'da verem, kolera, akıl hastalıkları, çiçek aşısı, hekim biyografileri, sağlık kuruluşları, karantina, tıpta iz bırakmış kişiler, İslâm tıbbı, bilimler tarihi gibi konularda çalışmalar yaptı.

Türlerle İlgili Araştırma Yaptı

Batı dünyasında yazılan birçok tıp tarihi kitabında İslâm öncesi ve sonrası Türklerle ilgili malumata rastlanmadığı kanaatindedir. Bu bakımdan gerek Osmanlı tıbbının gerekse daha önceki Türk topluluklarıyla ilgili tıbbî gelişmelerin Türkler tarafından araştırılması ve Batı dünyasına tanıtılmasının gerektiğini düşündü.

Tıp Etiği Konusunda Sonuçlar Elde Etti