Sarayburnu'nun sessiz koruyucusu: 1700 YILLIK GOTLAR SÜTUNU

Gotlar Sütunu, binlerce yıl boyunca İstanbul'un sessiz koruyucusu olarak ayakta kalmış, ama hangi imparator tarafından dikildiği hâlâ bir gizem; bu belirsizlik, tarihi anlatıların ne kadar değişken olabileceğini göstermez mi?

Özet Bu özet koseyazarioku.com tarafından üretilmiştir

Yazı, Gotlar Sütunu'nun İstanbul'un orijinal yerinde korunmuş en eski anıtsal yapısı olduğunu vurgulayarak, şehrin sadece Osmanlı değil aynı zamanda Roma mirası taşıdığını hatırlatmak istiyor. Ancak sütunun hangi imparator dönemine ait olduğu kesin bilinmemesi, tarihi belgelerin bile ne kadar muğlak ve yoruma açık olabileceğini ortaya koyuyor; tarih yazarken bu tür boşluklar nasıl doldurulmalı?

İstanbul'un en eski Roma mirası olan Gotlar Sütunu, binlerce yıllık gizemi ve görkemli yapısıyla zamana meydan okuyor. Gülhane Parkı'nın uç noktasında yükselen bu devasa anıt, ziyaretçilerini imparatorlukların şanlı zaferlerine ve kadim tarihin derinliklerine davet ediyor.

İstanbul Topkapı Sarayı'nın gölgesinde, Gülhane Parkı'nın Sarayburnu'na bakan en uç noktasında yükselen ve şehrin ayakta kalan en eski Roma kalıntısı olarak bilinen Gotlar Sütunu, binlerce yıllık gizemiyle ziyaretçilerini selamlıyor. Ağaçların arasından denizi seyreden bu devasa mermer blok, İstanbul'un sadece bir Osmanlı başkenti değil, aynı zamanda kadim bir Roma metropolü olduğunu hatırlatıyor. İstanbul'un kalbinde, her gün binlerce adımın uzağında ama tarihin tam merkezinde duran bu sütun, şehrin "sessiz koruyucusu" ünvanını sonuna kadar hak ediyor. Ziyaretçilerini, sadece Roma zaferlerine değil, aynı zamanda kökeni Güney İskandinavya'ya dayanan Gotların Avrupa'dan Kırım'a uzanan ve 15. yüzyılda Osmanlı fethiyle son bulan hikayesine de tanıklık etmeye davet ediyor.

YAKLAŞIK 1700 YILLIK BİR ZAFER ANITI

Yüksekliği 18,5 metreyi bulan bu monolit (tek parça) mermer sütun, adını kaidesinde yer alan ve Gotlara karşı kazanılan zaferi müjdeleyen Latince yazıttan alıyor: "Fortunae Reduci Ob Devictos Gothos" (Gotların yenilmesiyle geri dönen Talih'e). Tarihçiler, sütunun MS 3. veya 4. yüzyılda, Roma'nın Cermen kabilelerine karşı kazandığı askeri başarının bir sembolü olarak dikildiğini belirtiyor. Ancak sütunun hangi imparator adına dikildiği kesin olarak bilinmemektedir. Genel kanı, kitabenin İmparator II. Claudius'un (MS 268-270) Gotlara karşı kazandığı zaferi andığı yönündedir. Öte yandan, ünlü tarihçi Semavi Eyice, sütunun I. Theodosius (379-395) dönemine ait olabileceğini belirtirken, kitabedeki Latin harflerinin biçimine dayanarak anıtın I. Konstantin (306-337) dönemine ait olabileceği de ifade edilmektedir. Bu tartışma, anıtın gizemini daha da artırıyor.

TARİHİN EN ESKİ SAKİNİ ORİJİNAL YERİNDE

Pek çok kişi Sultanahmet'teki Dikilitaş'ı şehrin en eski yapısı sansa da, Gotlar Sütunu orijinal yerinde bozulmadan kalmış en eski anıtsal yapıdır. Korint tarzı başlığıyla dikkat çeken sütun; Bizans'tan Osmanlı'ya, imparatorlukların yükselişinden modern İstanbul'un doğuşuna kadar her şeye tanıklık etti. Marmara Adası (Prokonnessos) olarak bilinen bölgeden çıkarılan tek parça mermerden yapılmış olması, Roma dönemindeki mühendislik ve lojistik başarının da bir göstergesi.