TARİHÎ YAPININ YENİDEN DOĞUŞU

Osmanlı'nın en prestijli eğitim kurumlarından biri olan 1470 tarihli Semâniye Külliyesi, restorasyonun ardından kapılarını İstanbul Medeniyet Üniversitesi Bilim Tarihi Enstitüsü'ne açtı.

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Bilim Tarihi Enstitüsü bünyesindeki Sahn-ı Semân Külliyesi, Osmanlı medrese geleneğini modern bilimle harmanlayarak akademik dünyaya yenilikçi bir soluk kazandırıyor.

Fatih Külliyesi, yapılanma ve mimarî açısından İslâm dünyasında benzeri olmayan bir kompleks olarak tasarlanmıştır. Vakfiyeye göre külliyede sıbyan mektebi, ortaöğretim düzeyindeki Tetimme Medresesi ve yükseköğretim kurumu olan Sahn-ı Semân Medreseleri yer almaktadır. Bu yapı Osmanlı eğitim sisteminin çok katmanlı yapısını ve sistemli planlamasını yansıtmaktadır.

OSMANLI'NIN İLİM MERKEZİ

"Sahn ı Semân" adı, "sekizli" anlamına gelir ve caminin iki yanında yer alan sekiz yüksek seviyeli medreseyi ifade eder. Fatih Sultan Mehmet tarafından kurulan bu medreseler, Osmanlı eğitim sisteminin zirvesinde yer almış; ilmiye teşkilatının şekillendiği dönemde önemli bir rol oynamıştır. Süleymaniye Medreseleri yapılana kadar Osmanlı ilim sisteminin en üst düzey yapıları olarak hizmet vermiştir. Her medrese, bir dershane ve öğrenciler için tasarlanmış odalardan oluşur. Osmanlı mimarisinin özelliklerini taşıyan bu yapılar, Selçuklu medrese geleneğinden farklı olarak açık avlu planı ve kıble yönünde konumlandırılmış kubbeli dershaneleriyle dikkat çeker. Medrese hücreleri kare planlı, tek katlı ve sade yapısıyla ön plana çıkar. Sahn-ı Semân Medreseleri'nde eğitim, ağırlıklı olarak fıkıh alanında yürütülmüştür. Ancak Fatih Sultan Mehmed'in ilm-i kelâma olan ilgisi nedeniyle, bu alandaki eserler de medrese müfredatında önemli bir yer tutmuş, âlimler kelâm metinlerine dair şerh ve hâşiyeler kaleme almıştır.