Dijital egemenlik meselesi epeyce bir zamandır devlet aklıyla ele alınması gereken bir rekabet alanı. Sosyal medya ise insanların vakit öldürdüğü, önüne gelen içerikleri sonsuz kere kaydırdığı bitmeyen bir akıştan ibaret değil.

Bu sayede siyasi algılar, ticari kararlar, beğeniler, gelgeç duygular ve en nihayetinde "kendi özgür iradesiyle karar verdiğini zanneden kitleler" bir merkezden yönlendirilip güdülebiliyor.

Böyle bir düzlemde sadece yetişkinler değil çocuklar da "av" konumunda. Savunmasız oluşları hem mahremiyet hem güvenlik açısından tehlikeyi daha da büyütüyor.

Bu açıdan sorumluluk ebeveynlerden önce devlete düşer. Anne babaların yapabilecekleri sınırlıdır çünkü.

ÇOCUKLAR CİDDİ TEHDİT ALTINDA

Çok sayıda güvenilir bilimsel çalışma çocukların ve ergenlerin beyni frontal lob gelişimi tamamlanana kadar (yaklaşık 25 yaş) duygusal regülasyon, dürtü kontrolü, uzun erimli sebep-sonuç çıkarımında bulunma, risk değerlendirme konularında zayıf olduklarını söylüyor. Çocukların bu tür yapısal-dönemsel zayıflıklarıyla sosyal medyada kontrolsüz biçimde gezinmesi onlar için tehlikeyi daha da büyütüyor.

Nitekim devletler bu yeni kuşatma/ağa düşürme tezgahına karşı birer birer uyanmakta. Avustralya geçen aylarda 16 yaş altına katı bir sosyal medya yasağı getirdi. Avrupa Parlamentosu, Norveç, Fransa, Danimarka, Brezilya, Malezya aynı şeyi 14-16 yaş aralığı için tartışmakta.

TÜRKİYE ÇOCUKLARI DÖRT KOLDAN KORUYOR

Türkiye de eş zamanlı olarak çocukları koruma altına alacak bir dizi düzenlemeyi hayata geçiriyor.

İlki, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı birkaç yıldır ilgili tüm paydaşlarla yürüttüğü saha çalışmalarını, çalıştayları, akademik raporlamaları neticelendirdi ve hazırladığı çerçeveyi Meclis'e sunma aşamasına getirdi. 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan yasa çalışması, ilgili platformlara sorumluluklar yüklüyor. Milletin Meclisinde iktidar-muhalefet fark etmeksizin tüm partilerin desteklemesi gereken bir konu bu.

İkincisi, dünyada ilk olma özelliği taşıyan ve BM Çocuk Hakları Sözleşmesinin dijital ortama uyarlanmış hali de diyebileceğimiz önemli bir çerçeve metin hazırlandı; "Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi" adıyla. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla BM nezdinde ulusların faydasına sunulan sözleşme Türkiye'de de tüm illerde imzaya açık.

Üçüncü adım, 2 Şubat günü Cumhurbaşkanı'nın yayımladığı "Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı" başlıklı genelge ile atıldı. 2026-2030 arasını kapsayan genelge bütün devlet kurumlarına çocukların dijital dünyada iyi ve güvende olmasını sağlamaları için ne gerekiyorsa yapmalarını buyuruyor.

Dördüncü bir çalışma ise ebeveynlere rehberlik etsin diye devreye sokulan "Çocuklar Güvende" adlı internet sitesi ve uygulaması.

BU DA VATAN SAVUNMASIDIR!

Tüm bunlar doğru ve gerekli işler. Yeterli mi, göreceğiz.