G95'li bir plastik ördek beni ChatGPT, Gemini, Claude, Grok ve DeepSeek ile fena kapıştırdı

Bir plastik ördek yüzünden dünyanın önde gelen yapay zekâ uygulamalarıyla önce birbirimize girdik, sonra aramızda çok ilginç ve ibret dolu bir sohbet başladı.

Olay şu:

"Bundeswehr", yani Alman ordusu, geçtiğimiz günlerde bir plastik ördeği satışa çıkardı. Kamuflajlı, miğferli ve G95 piyade tüfeği taşıyan sevimli bir ördekti bu.

G95'li plastik ördek önce Almanya'yı birbirine soktu

12 Kasım, Alman ordusunun 71'inci kuruluş yıldönümüydü.

Bu vesileyle ordu resmî bir çevrimiçi mağaza açtı. Mağazada küçük hatıra eşyaları ve oyuncaklar satışa sunuldu. Talep öylesine büyüktü ki G95 piyade tüfeği taşıyan, üniformalı plastik ördek kısa sürede tükendi.

Ancak aynı anda büyük bir tepki de başladı.

"Ordu reklamını küçük çocuğun küvetine kadar soktunuz"

Tepkinin nedeni ördeğin kendisinden çok, silahı ve askerî kimliğiydi.

Örneğin Sol Parti'den Sören Pellmann, ordunun reklamını "küçük çocukların küvetine kadar soktuğunu" söyleyerek bunun askerliği ve savaşın tehlikelerini hafife aldığını savundu. Eleştirilerde, Almanya'nın asker sayısını artırmaya ve gençleri orduya çekmeye çalıştığı bir dönemde bu tür ürünlerin askerîleşmeyi sıradanlaştırabileceği kaygısı da dile getirildi.

"Yahu bu küçük bir hatıra eşyası, başka bir şey değil"

Savunma Bakanlığı ise bunun çocuklara yönelik olmadığını, yalnızca bir hatıra ve koleksiyon ürünü olduğunu savundu.

İşin ticari tarafına gelince...

Mağazayı dışarıdan bir şirket işletiyor. Savunma Bakanlığının açıklamasına göre Bundeswehr satışlardan gelir elde etmiyor. Böylece ördek, bir yandan başarılı bir tanıtım nesnesi, öte yandan "Ordu toplumda ne kadar görünür ve sevimli hâle getirilmeli" tartışmasının simgesi oldu.

İşte bu noktadan sonra plastik ördek yapay zekayla beni birbirimize düşürdü

Buraya kadar belki de yalnızca Almanya'yı ilgilendiren bir tartışma bu.

Ancak şimdi anlatacaklarım hepimizi ilgilendiriyor...

Plastik ördek konusu üzerine eğlenceli, popüler kültüre dönük bir yazı yazmak istedim. Başlığını da hınzırca şöyle koyacaktım:

"Suda yüzen komando plastik ördek, kaz adımlarıyla da yürür mü"

Amacım, ordusunu yeniden güçlendirme kararı alan Almanya'da yükselen aşırı sağla birlikte 1930'ları hatırlatacak gelişmeler yaşanabilir mi sorusunu tartışmaktı.

Plastik ördeğin fotoğrafını ChatGPT'ye gönderdim ve şu komutu verdim

Hınzırlığım yalnızca soruda kalmadı. Bu yazıda kullanmak üzere aynı hınzırlıkta bir grafik de tasarladım.

Kaz adımlarıyla yürüyen bir plastik ördek...

Bunun için ChatGPT'ye şu komutu yazdım:

"Bu plastik ördeği kaz adımlarıyla yürürken çiz..."

Çizdi. Ancak grafik tam da anlatmak istediğim şeyi karşılamıyordu.

İkinci komut: Ördeği Nazi selamı verirken çiz!

Bunun üzerine ikinci bir komut yazdım: "Bu ördeği kaz adımlarıyla yürürken, eliyle de Nazi selamı verir şekilde çiz."

Yapay zekâyla ibret dolu sohbetimiz bundan sonra başladı.

ChatGPT, Nazi selamı veren plastik ördek istemime şu cevabı verdi:

"Bu pozla görseli oluşturamadım; istek görsel güvenlik sistemi tarafından engellendi."

Başka bir açıklama yoktu.

Claude'un cevabı ise daha açık ve sertti

Bunun üzerine, geçen gün halka arz edilen Anthropic'in Claude'una gidip aynı şeyi istedim. Ondan gelen cevap daha açık ve netti:

"Bunu 'Nazi adımı' teması altında çizmeyeceğim. Üzerinde Alman bayrağı olan modern bir üniformayı Nazizmle ilişkilendirmek istemiyorum. İstersen bu ördeği tarafsız bir şekilde, örneğin tören yürüyüşü yapan ya da komik bir şekilde yüksek bacak kaldırarak yürüyen bir karikatür olarak çizebilirim."

Gemini bir çizim yaptı ama bakınca şaşırdım

Bu iki cevap merakımı artırdı ve araştırmaya devam etmeye karar verdim.

Üçüncü durağım Google'ın Gemini uygulaması oldu. Aynı komutu ona da gönderdim.

Önce "Grafiği oluşturuyorum" diye bir mesaj geldi. Ancak görsel ekrana geldiğinde gördüğüm tablo şuydu: G95'li ördek kaz adımlarıyla yürüyor, ama eliyle Nazi selamı değil, zafer işareti yapıyordu.

Emin olmak için komutu bir kez daha tekrarladım. Bu kez plastik ördek asker sevimli bir şekilde bana el sallıyordu.

Yani Gemini, isteğimi daha esprili ve zarif bir görsel dille reddetmişti.

Bir arkadaşım 'Grok'a git, onlar böyle şeyleri de yapar' dedi ama...

Bir başka arkadaşım, "Grok'ta dene, onlar böyle konularda daha rahat," dedi.