Sıfır atık denildiğinde akla ilk anda yıllarca geri dönüşüm kutuları geliyordu. Oysa meselenin boyutu artık daha büyük. Fabrikanın hammaddesinden su ve enerji kullanımına kadar üretimin tamamının dönüşmesi gerekiyor. Bunun için de finansman şart. İki gün önce davetli olduğum Sıfır Atık Vakfı ile VakıfBank'ın iş birliği toplantısında açıklanan rakamlar dikkat çekiciydi. Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Finansman Paketi ile 500'ün üzerinde kurum ve projeye 10 milyar lira finansman sağlanması hedefleniyor. Yatırım kredilerinde 50 milyon liraya kadar 60 ay, işletme sermayesinde ise 10 milyon liraya kadar 24 ay vade imkânı var.

Kimler yararlanacak

İmalattan tekstile, plastikten otomotiv yan sanayisine kadar bir alan kapsama giriyor. Atık yönetimi şirketleri, organize sanayi bölgelerindeki işletmeler ve belediye iştirakleri de paketten yararlanabilecek. Farklı şehirlerinde belediyelerle sanayicilerle konuşuyorum. Proje çok ama yatırım maliyeti en büyük engel. Makine değişecek, tesis kurulacak, üretim hattı yenilenecek. "Yeşil dönüşüm yapın" demek yetmiyor. Finansman modelini de ortaya koymak gerekiyor.

Benim takip edeceğim konu 10 milyar liranın sahadaki karşılığı olacak. Kaç işletme dönüştü, ne kadar atık ekonomiye döndü, ne kadar su ve enerji tasarrufu sağlandı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'e giderken artık sadece hedefleri değil, sonuçları da konuşmak gerekiyor. Gözüm bu paketten çıkacak ilk projelerde olacak.

Sıfır atığın sahadaki örneklerinden biri Kayseri'de, Kocasinan Belediyesi'nden geldi. Belediye, kullanılmış bitkisel atık yağları geri dönüşüme kazandırıyor. Belediye Başkanı Ahmet Çolakbayrakdar da yağların lavaboya ya da doğaya dökülmemesi çağrısı yaptı. 5 litre atık yağ getirene bitkisel yağ desteği verilmesi güzel bir uygulama.

İki ürün iki hikâye

Türkiye'nin güçlü ihracat ürünlerinden biri de defneyaprağı. Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında imzalanan anlaşmayla Çin pazarının kapısı açıldı. Yılın 8 ayında 78 ülkeye 35 buçuk milyon dolarlık satış yapılmış. İlk sırada Tayvan var. Çin'in güçlü girmesi hâlinde rakamların değişmesi şaşırtıcı olmaz.

Burdur denilince akla ilk gelenlerden biri mermer. Ancak şehirde başka bir üretim hikâyesi de büyüyor. Gürok Grup'un ürettiği AVOYA maden suyu ve ürünleri de Anadolu'dan çıkan yeni markalardan biri. Ben üründen çok bu üretim hikâyesine bakıyorum. Anadolu'da üretip ülke çapına açılan markaları önemsiyorum.

Enerjide yeni dönem

Enerji depolama son dönemin en sıcak yatırım alanlarından biri. Bu nedenle 8 Ekim'de Ankara'da yapılacak 4. Enerji Depolama Sistemleri Zirvesi'ni not ettim. ESS Summit 2026'da kamu, yatırımcılar, enerji şirketleri ve finans dünyası buluşacak. Benim merak ettiğim burada açıklanacak yeni yatırımlar. Çünkü yenilenebilir enerjinin geleceğinde depolama da belirleyici olacak.