Savaşları sadece ülkeler mi kazanır veya kaybeder Asıl kazananlar, borsaların elektronik ekranlarında, petrol terminallerinde ve vadeli işlem masalarında ortaya çıkıyor. ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı savaş da bunun en çarpıcı ve son örneklerinden biri oldu. O tarihte Brent petrolün varili 59 dolardı. İlk füzelerin ateşlenmesiyle piyasalara korku hâkim oldu. Hürmüz Boğazı'nın kapanma ihtimaliyle, küresel petrol arzı sekteye uğradı. Jeopolitik risk primi, petrol fiyatını kısa sürede 129 dolara kadar taşıdı.

AÇIĞA SATIŞ PLANI

Ateşkesin ilan edilmesiyle Brent yeniden 70 doların altına geriledi. Ancak çatışmaların yeniden başlamasıyla birlikte petrol bir kez daha 100 doların üzerine çıktı. Ortaya çıkan bu sert dalgalanma, son yılların en büyük emtia hareketlerinden birine dönüştü. Vadeli işlem piyasaları, opsiyon kontratları ve enerji fonlarında oluşan işlem hacmi 1 trilyon doların üzerine çıktı. Üstelik bu rakam yalnızca görünen bölüm.
Aynı dönemde açığa satış yapan fonlar, yüksek frekanslı algoritmalar ve büyük yatırım bankaları da tarihin en kârlı volatilite dönemlerinden birini yaşadı. Peki savaşın gerçek kazananı kimler oldu

Kişileri saymazsak ilk sırada elbette petrol devleri yer aldı. Saudi Aramco, ExxonMobil, Chevron, Shell, BP ve TotalEnergies gibi şirketler, üretim miktarlarını artırmadan yalnızca yükselen fiyat sayesinde milyarlarca dolarlık ek gelir elde etti.

HER VARİL REKOR

Varil başına maliyetleri değişmedi ama satış fiyatları neredeyse iki katına çıktı. Böyle dönemlerde en büyük servet, üretimden değil fiyat artışından doğar. İkinci büyük kazanan ise ABD'nin kaya petrolü üreticileri oldu. Normal şartlarda üretim maliyetleri nedeniyle düşük fiyatlarda zorlanan ConocoPhillips, EOG Resources ve Pioneer Natural Resources gibi şirketler, petrolün 100 doların üzerine çıkmasıyla yeniden altın çağını yaşamaya başladı.

59'DAN 129 DOLARA

Dün kârsız görülen kuyular, bugün para basan sahalara dönüştü. Avrupa'nın enerji güvenliği endişesi LNG üreticilerini de zirveye taşıdı.
Ancak belki de en büyük kazanç, petrolü üretmeyenlerin oldu. Dünyanın en büyük hedge fonları ve emtia yatırımcıları, petrolün yönünü doğru tahmin ederek milyarlarca dolarlık işlemler gerçekleştirdi. Brent ve WTI kontratları, petrol opsiyonları, enerji ETF'leri ve volatilite ürünleri üzerinden hem yükselişe hem de düşüşe oynayan yatırımcılar büyük kazançlar elde etti. Petrol 59 dolardan 129 dolara çıkarken "uzun" pozisyon alanlar kazandı; ateşkesle sert düşüşte açığa satış yapanlar kazandı; savaş yeniden başlayınca tekrar yükselişe oynayanlar da kazandı. Yani savaşın her aşaması, finans piyasalarında başka bir kazanç kapısı oluşturdu. Liste maalesef çok daha uzun.

MASUMLAR KAYBETTİ

Birileri kazanırken elbette kaybedenler de olacaktı. Havayolu şirketleri, lojistik firmaları, kimya sanayi, plastik üreticileri, gübre sektörü, enerji ithalatçısı ülkeler ve en sonunda akaryakıt istasyonunda deposunu dolduran sıradan vatandaş... Elbette savaşın merkezinde füzelerin hedefindeki masum insanlar da kaybetti. Petrol yükseldiğinde yalnızca akaryakıt pahalanmıyor; üretim maliyetleri artıyor, enflasyon yükseliyor.
Üzücü ama artık savaşların gerçek galibi, elinde silah tutan değil; petrol kontratını, enerji hissesini ya da doğru zamanda açığa satış pozisyonu alanlar oluyor.