"Bu durumda" derken kastım seçimlerin zamanında yapılması; "o iş" derken kastım da Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden adaylığı.

Gazeteci-yazar Murat Yetkin, önceki gün AK Parti Grup Toplantısı çıkışında Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik ile MHP lideri Devlet Bahçeli'nin, CHP lideri Özgür Özel'in "Ara seçim ya da erken" çıkışına verdikleri "Seçim zamanında yapılacak" yanıtını hatırlatarak şu soruyu yöneltti:

"Bu açıklamalardan 14 Mayıs 2028 tarihini mi anlamalıyız Yoksa sizin de aday olabileceğiniz bir formül mü var" (15 Nisan)

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Yetkin'e yanıtı "Aynen öyle, zamanında" oluyor ve sorunun asıl can alıcı kısmını tuhaf bir şekilde yanıtsız bırakıyor!

Oysa Erdoğan'ın kendi ifadesiyle "seçimler aynen öyle, zamanında" olursa, üçüncü kez nasıl aday olacak

Çünkü Anayasa'nın 101'inci maddesinde "Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır ve bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir" yazıyor.

Erdoğan'ın ikinci dönemi. MHP lideri Devlet Bahçeli, Erdoğan'ın yeniden adaylığını Erdoğan'dan daha çok istiyor "Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Türk milletinin, yeni yüzyılın yol haritasını çizen Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a çok ihtiyacı olduğu tartışmasız bir tarih ve hayat gerçeğidir" diyor.

Ama eğer seçimler "zamanında" yapılacaksa Anayasa maalesef "üçüncü kez aday" olmasına imkan tanımıyor. Yani ortada bir mümkün olsa dükkan sizin durumu var.

Dolayısıyla ortada "aynen öyle" diyerek geçiştirilecek bir durum yok.

***

İktidar Anayasa Mahkemesi'nin kararlarını yok sayabiliyor ama Anayasa'yı yok sayamaz, Anayasa'ya rağmen bir durum ortaya çıkması mümkün değil.

Erdoğan'ın üçüncü kez aday olmasının yolu yok mu

Elbette var.

İktidar ya Anayasa'daki "iki kez aday" olur maddesinde değişikliğe gidecek ya CB sisteminden vazgeçerek yeniden parlamenter hükümet sistemine geçecek bir Anayasa değişikliği teklifini gündeme getirecek.

Ya da TBMM'den seçimlerin yenilenmesi kararı çıkacak. Nitekim CB sisteminin baş mimarlarından Cumhurbaşkanının Başdanışmanı Mehmet Uçum'un zaten Erdoğan'ın yeniden aday olmasını sağlayacak formülünü şöyle açıklamıştı:

"İstinai adaylık!"

Uçum sosyal medya hesabından Anayasa'nın 116'ıncı maddesini işaret etmişti:

"Anayasaya göre Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir (Anayasa m. 116/3). Bu adaylık hali iki dönem kuralının istisnasıdır. Bu nedenle 'istisnai adaylık' denir. İki dönem görev yapmış bir Cumhurbaşkanı için bir defa daha adaylık imkanı getiriyor. Yani Cumhurbaşkanı Erdoğan'a özgü bir durum değildir. İki dönem cumhurbaşkanlığı yapacak herkes için bir hukuksal istisna söz konusudur. Cumhurbaşkanı Erdoğan için istisnai adaylık imkanı ancak ilgili anayasal hükmün işletilmesiyle olabilir. Buna karar verme yetkisi TBMM'dedir. Meclis 7 Mayıs 2028 tarihinde yapılacak genel seçimlerden önce, örneğin 2027'nin ikinci yarısında, 360 milletvekili ile seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa Cumhurbaşkanı Erdoğan bir defa daha, yani son kez aday olabilir." (1 Aralık 2024)

Bu, Uçum'un keşfettiği bir formül değil; Türkiye'de anayasa hukukçularının öteden beri işaret ettiği bir imkan. Çünkü Anayasa'nın 116'ncı maddesi, gerekli şartlar oluştuğunda üçüncü kez adaylığın önünü açıyor. AK Parti Genel Başkanvekili Mustafa Elitaş'ın seçim için "2027'nin Ekim ya da Kasım ayı" tarihini telaffuz etmesi ve buna "erken seçim" değil, "öne alınmış seçim" demesi de elbette tesadüf değil.

Yani Erdoğan'ın yeniden aday olmasının şartı açık: TBMM'de en az 360 milletvekilinin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi gerekiyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın siyasi ve idari alanda pek çok düğümü çözmek için başvurduğu en güçlü silahı olan Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin etkisiz kaldığı alan ise