Soru: İşçiyim ve askere gideceğim. İşyerime dilekçe ile haber vereceğim. Bana ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı ödenir mi Bu tazminatları alırsam askerlik sonrası göreve dönebilir miyim MEHMET

Cevap: Askerlik nedeniyle işinden ayrılan işçiye ihbar tazminatı ödenmez. İşçilerin muvazzaf askerlik nedeniyle, iş sözleşmesi feshedilmeden ve kıdem tazminatı ödenmeden askerliği süresince iş sözleşmesinin askıya alınması mümkündür. İşçi askerlik dönüşünde de tekrar işe başlatılır. Ancak askerlik nedeniyle kıdem tazminatını talep eden işçiye kıdem tazminatının ödenmesi gerekmekte ve dönüşünde de talebi halinde tekrar işine başlatılması gerekiyor. Tabii her iki halde de işe başlatabilmek için boş kadro olması lazım. İşçi daha sonra da kıdem tazminatı hak eder şekilde işten ayrılırsa daha önce kıdem tazminatı ödenen süreleri için kıdem tazminatı ödenmez.

HİZMET SÜRESİ 9000 GÜNE TAMAMLANIP 58 YAŞ DOLDURULACAK

SORU: 25 Aralık 1976 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 8 Mart 2005 olup 167 günlük SSK prim ödemem var. Sonrasında 19 Ekim 2005'te memur oldum. Halen memur olarak çalışmaya devam ediyorum. Nasıl emekli olabilirim Reyhan BEKSARI

CEVAP: Emekli Sandığı'nda emekli olmak için 25 tam yıl (9000 gün) fiili hizmet süresi ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Boşluğunuz yoksa 15 Mayıs 2030'a kadar çalışarak toplam hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 25 Aralık 2034'te emekli olabilirsiniz.

ESNAF FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ ÖDEMEZ Mİ

Soru: Arkadaşım yıllardır tüpçüde dağıtım işinde çalışıyor. Bana dedi ki, "Her bayram 3, kurbanda 3 ve 4. günler çalıştırılıyoruz. Ama asgari ücret alıyoruz. Ek mesai ücreti ödenmiyor". İşverene sormuş, işveren de "Biz esnafız, bizde öyle yasa yok, biz ek ücret ödemeye mecbur değiliz" demiş. Ben de dedim ki, "İş yeri kaçak değil, vergiye tabi ise yani resmi bir esnafsa bayramlarda gün başına 1 yevmiye fazla vermek zorunda." Ayrıca kaç saat çalıştığını sordum, günde 12 saat çalışıyormuş. Ama net asgari ücret, elden aldığı da yok. Söylediklerimde haklı isem ne yapabiliriz Mesut BERK

Cevap: Esnafın kendisi dahil iş yerinde 3 kişiden fazla çalışan varsa işyeri ve çalışanlar 4857 sayılı İş Kanunu'na tabidir. Dolayısıyla esnaf dahil en az 4 çalışan olan işyerinde çalışanlar İş Kanunundan yararlanıyor. Çalışan sayısı daha az ise yani 3 ve daha az ise işyerinde 'Borçlar Kanunu' uygulanıyor. Her iki durumda da normal çalışma süresinden fazla çalışması olanlara, fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekiyor. Normal çalışma süresi haftada 45 saattir. Haftanın 6 gününde çalışılan işyerlerinden günlük 7.5 saat, haftanın 5 günü çalışan işyerlerinde günlük normal çalışma süresi 9 saattir. Tüpçüde işverenle birlikte muhtemelen 4 veya daha fazla kişi çalıştığından, İş Kanunu'na tabidir. İş Kanunu'na tabi işyerlerinde bayramda günlük normal çalışma süresi kadar çalışanlara, belirttiğiniz gibi iki günlük ücret ödenir. Çünkü bayram tatil olduğu için çalışmayana bir günlük ücreti ödenir. Çalışana da çalışma karşılığı olmaksızın bir günlük ücreti ve bir günü de çalışması karşılığı olmak üzere iki günlük ücret ödenir. Ancak bu fazla çalışma ücreti değildir. Fazla çalışma normal günlük çalışma süresi üzerinde yapılan çalışmadır. Ve fazla çalışılan süre için yüzde 50 fazla ücret ödenir. Örneğin pazar günü hafta sonu tatili uygulayan bir işyerinde pazar günü çalışan işçiye ücreti yüzde 50 zamlı ödenir. Yani bir buçuk yevmiye ödenir. Bayramın pazar gününe denk gelmesi halinde ise çalışan işçiye 2.5 yevmiye ödenir. Örneğin; bu sene Ramazan Bayramının 3'üncü günü pazar gününe denk geldiğinden, 3'üncü bayram günü çalışan işçiye 2.5 günlük ücret ödenmesi gerekir. Ücret ve buna bağlı hesaplanan fazla çalışma ücretinde de hak edildiği tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresi bulunuyor. Arkadaşınız, üzerinden 5 yıl geçmeyen, bayram ve genel tatil günlerindeki çalışma, fazla çalışma, hafta tatili gibi çalışmaları için dava açabilir. Çalışmalarını belge ve şahitle ispatlaması halinde, hakkını yargı yoluyla alması mümkün olabilir.