Sırada Küba mı var

Amacımız gücün zaferi değil, hakkın savunulmasıdır; özgürlük pahasına barış değil, hem bu yarımkürede hem de umarız ki tüm dünyada barış ve özgürlüktür.

-John F. Kennedy

Hearts of Iron isminde Paradox Interactive firmasının bir bilgisayar oyunu serisi vardır. Bir ülkenin ekonomisinden tutun, askeri mobilizasyonuna kadar her şeyini yönettiğiniz bir strateji oyunudur. Diğer ülkelerle ittifak kurabilir, ültimatomlar verebilir, tehditler savurabilirsiniz. Oyunda bir dünya gerilim göstergesi vardır; bu arttıkça dünyanın bir yerinde savaşın patlak verme ihtimali de artar. Gerçek dünyaya dönelim, bu gösterge dünyada da son birkaç yıldır giderek artmaktaydı. Trump'ın ilk döneminde İsrail ile yakınlaşması, Kudüs'ü başkent olarak tanıması Orta Doğu için oldukça sıkıntı vericiydi. Biden'ın Afganistan'dan panik halinde çekilmesi ABD'nin güçsüzlüğünü ortaya çıkardı, Rusya'nın agresyonu için kapıyı açtı. Ukrayna'nın işgali, Gazze'deki soykırım, İran'daki nükleer tesislerin vurulması bizi şimdiki savaşa getirdi. Barış içinde yaşamaya alışmış Avrupa bile Grönland tehdidiyle karşı karşıya kalınca yeni bir paradigmal yapıya girdi. Artık herkes diken üstünde.

Trump'dan Küba'ya tehdit

Peki İran'dan sonra sıra kimde olacak Geçtiğimiz günlerde Trump, artık alışık olduğumuz ama yine de her seferinde insanı şoke eden, diplomatik dilin çok uzağında bir üslupla, Küba'yı "almaktan" bahsetti. Küba tarihi bir öneme sahiptir. Soğuk Savaş esnasında dünyanın nükleer savaşa en çok yaklaştığı an olarak 1962'deki Küba Füze Krizi gösterilir. John F. Kennedy ile Nikita Kruşçev'in dünyayı yok olmanın eşiğine getirip sonra bundan kurtardığı 13 günlük nefes kesici bir süreçtir. O zamandan beri dünyanın topyekun bir intihara en çok yaklaştığı günler maalesef bugünlerdir diyebiliriz.

Nükleer krizi şans önledi

Kriz patlak verdiğinde ABD Savunma Bakanı olarak görev yapan Robert McNamara 2003'de yayınlanan The Fog of War adlı kitabında şöyle diyor: "Şunu söylemek istiyorum ve bu çok önemli: sonunda şansımız yaver gitti. Nükleer savaşı önleyen şey şanstı. Sonunda nükleer savaşa çok yaklaştık. Rasyonel bireyler: Kennedy rasyoneldi; Kruşçev rasyoneldi; Castro rasyoneldi. Rasyonel bireyler toplumlarının tamamen yok olmasına çok yaklaştılar. Ve bu tehlike bugün de mevcut." McNamara'nın burada demeye çalıştığı şey aslında şu: tüm aktörlerin rasyonel olmasına rağmen dünyayı kurtaran şey şanstı. Peki bugün için Trump'ın, Netanyahu'nun rasyonel bireyler olduğunu söyleyebilir miyiz Sanki bir bilgisayar oyununda bir ülkeyi işgal ediyormuş gibi orayı da alacağım, burası da bana lazım diye konuşan bir liderden bahsediyoruz.