İki şehir, tek gelecek... Sadiq Khan'ın Türkiye ziyareti bize ne anlatıyor

Dünyanın en önemli iki metropolünü düşünün. Biri Avrupa ile Asya'yı birbirine bağlayan İstanbul, diğeri dünyanın finans, eğitim ve kültür merkezlerinden Londra.

İki şehir de yüzyıllardır farklı kültürlere, dillere ve milletlere ev sahipliği yapıyor. Peki, bu iki şehrin gelecekteki ilişkileri yalnızca ticaret ve turizmle mi sınırlı kalacak Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan'ın geçtiğimiz günlerde Türkiye'ye gerçekleştirdiği tarihi ziyaret, üzerinde düşünülmesi gereken daha büyük bir konuyu gündeme taşıdı: Şehirlerin geleceğini artık yalnızca hükümetler değil, uluslararası iş birlikleri de şekillendiriyor. Üstelik ziyaretin önemli bir özelliği var. Khan, Türkiye'yi resmi olarak ziyaret eden ilk Londra Belediye Başkanı oldu. Antalya'daki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında başlayan temaslar, İstanbul'da ekonomi, yatırım ve kültürel diplomasi görüşmeleriyle devam etti.

Haberin Devamı

SULTANAHMET'TEN KAPALIÇARŞI'YA UZANAN MESAJ

Khan'ın İstanbul programında Sultanahmet Camii'nde cuma namazı kılması, Ayasofya'yı ziyaret etmesi ve Kapalıçarşı'da esnafla buluşması dikkat çekti. Bu görüntüler, klasik diplomatik ziyaretlerin ötesinde bir anlam taşıyor. Çünkü günümüzde ülkeler arasındaki ilişkiler yalnızca imzalanan anlaşmalarla ilerlemiyor. İnsanların birbirini tanıması, kültürlerin yakınlaşması ve ortak değerlerin görünür hâle gelmesi de önemli. Londra'da yaşayan Türk toplumunun yıllardır oluşturduğu ekonomik ve kültürel birikim bu ilişkinin parçalarından biri. Restoranlardan teknoloji şirketlerine, eğitim kurumlarından finans sektörüne kadar Türk girişimcilerin katkısını görüyoruz. Khan'ın ziyaret öncesinde Londra'daki bir Türk restoranında künefe yaparak seyahatini duyurması da bu yakınlığın sembolik bir göstergesiydi. Ancak asıl soru şu: Bu yakınlık gençlerimizin geleceğine nasıl yansıyacak

TİCARETİN ARDINDAN EĞİTİM GELMELİ

İstanbul Ticaret Odası'nda gerçekleştirilen buluşmada Londra ile Türkiye arasındaki yatırım ve ticaret fırsatları ele alındı. Londra Belediye Başkanlığı'nın açıkladığı verilere göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 28 milyar sterline ulaştı. Ayrıca 2024'te Türkiye'den Londra'ya yaklaşık 200 bin ziyaret gerçekleştirildi; ziyaretçilerin harcamaları yaklaşık 250 milyon sterlini buldu. Bu rakamlar bize yalnızca ekonomik büyüklüğü göstermiyor. Aynı zamanda iki toplum arasındaki hareketliliğin ne kadar güçlü olduğunu da anlatıyor. Burada dikkat çekici bir başka veri daha var. Londra Belediye Başkanlığı'nın açıklamasına göre Türkiye, Londra'da yaşayanların doğduğu ülkeler arasında on üçüncü sırada. Hackney, Enfield ve Haringey gibi bölgelerde köklü Türk toplulukları bulunuyor. Bu tablo, iki şehir arasındaki ilişkinin yalnızca devlet kurumlarının gündeminde olmadığını gösteriyor. Aileler, öğrenciler, öğretmenler ve küçük işletmeler de bu bağın gündelik taşıyıcıları. Dolayısıyla iş birlikleri tasarlanırken yalnızca büyük şirketlerin değil, gençlerin ve yerel toplulukların ihtiyaçları da dinlenmeli. Ben bu gelişmelere bir eğitimci gözüyle baktığımda başka bir fırsat görüyorum. Türkiye ile İngiltere arasındaki ilişkilerin güçlenmesi, üniversiteler, araştırma merkezleri, teknoloji girişimleri ve genç profesyoneller için yeni kapılar açabilir. Örneğin, iki ülkenin üniversiteleri arasında daha fazla ortak araştırma projesi geliştirilebilir. Türk öğrencilerin İngiliz şirketlerinde staj yapabileceği programlar desteklenebilir. İngiltere'deki gençlerin Türkiye'deki teknoloji ve girişimcilik ekosistemini tanıması sağlanabilir. Özellikle yapay zekâ, sürdürülebilir enerji, finans teknolojileri ve yaratıcı endüstriler alanında kurulacak akademik ortaklıklar, ilişkileri daha kalıcı hâle getirebilir. Elbette bunlar ziyarette açıklanmış eğitim anlaşmaları değil; ekonomik yakınlaşmanın eğitim alanına nasıl taşınabileceğine ilişkin öneriler. Çünkü bir ülkenin başka bir ülkeyle kurabileceği en uzun vadeli ilişki, yalnızca ticaret üzerinden değil, yetiştirdiği insan kaynağı üzerinden de gelişir.

Haberin Devamı

GELECEĞİN DİPLOMASİSİNDE GENÇLER VAR

Khan'ın Antalya'daki COP31 temasları da bu açıdan dikkat çekiciydi. İklim değişikliği artık yalnızca çevre politikalarının konusu değil. Şehir planlamasından ulaşıma, enerji üretiminden istihdama kadar hayatın her alanını etkiliyor. Khan, Antalya'da yaptığı açıklamalarda şehirlerin iklim değişikliğiyle mücadelede üstlendiği role dikkat çekti. Londra'da aşırı sıcakların okulların kapanmasına kadar uzanan sonuçlar doğurabildiğini anlattı. Bu örnek, iklim meselesinin eğitimden bağımsız düşünülemeyeceğini hatırlatıyor. Bugünün öğrencileri gelecekte henüz adını bile bilmediğimiz mesleklerde çalışacak. Yeşil teknolojiler, sürdürülebilir şehircilik ve iklim odaklı mühendislik alanlarında yeni uzmanlıklara ihtiyaç duyulacak. Örneğin, İstanbul ve Londra'daki liselerin birlikte yürüteceği çevre projeleri, ortak çevrim içi dersler ve öğrenci girişimcilik buluşmaları büyük bütçeler gerektirmeden başlayabilir. Üniversiteler arasında kısa süreli araştırma ziyaretleri ve mentorluk ağları kurulabilir. Böylece uluslararası deneyim, yalnızca yüksek ücretli programlara erişebilen öğrencilerin ayrıcalığı olmaktan çıkar. Farklı sosyoekonomik koşullardaki gençler de bu ortaklığın parçası olabilir. Eğitimde fırsat eşitliği tam da burada önem kazanıyor. Diplomatik ziyaretlerin etkisini ölçmek istiyorsak, birkaç yıl sonra kaç öğrenci projesinin, kaç ortak araştırmanın ve kaç erişilebilir fırsatın ortaya çıktığına bakmalıyız. Fotoğraflar unutulur; kurumlar arasında kurulan sürdürülebilir bağlar ise nesiller boyunca yaşamaya devam edebilir. Türkiye'deki başarılı bir öğrencinin Londra'daki araştırma merkezinde çalışabilmesi, İngiliz bir girişimcinin İstanbul'da teknoloji yatırımı yapabilmesi veya iki üniversitenin ortak sürdürülebilirlik projesi geliştirmesi, bu ilişkilerin gerçek kazanımları olabilir. Bir başka önemli nokta da uluslararası eğitim hareketliliğinin yalnızca öğrenci göndermekten ibaret olmadığını anlamamız. Türkiye'nin de yabancı öğrenciler, araştırmacılar ve girişimciler için cazip bir merkez hâline gelmesi gerekiyor. Bunun yolu kaliteli eğitimden, güçlü araştırma altyapısından ve uluslararası iş birliklerinden geçiyor. Khan'ın ziyareti tek başına bütün bu dönüşümü sağlayamaz. Ancak iki şehir arasındaki ilişkilerin yalnızca geçmişe değil, geleceğe de odaklanabileceğini hatırlatıyor. İstanbul ve Londra'nın ortak özellikleri yalnızca tarihi yapıları, kalabalık sokakları veya kültürel çeşitlilikleri değil. Her iki şehir de dünyanın farklı coğrafyalarından gelen insanların hayallerine ev sahipliği yapıyor. Şimdi mesele, bu hayalleri birbirine bağlayacak fırsatları oluşturabilmek. Çünkü şehirler arasındaki en güçlü köprüler yalnızca ticaretle değil, eğitimle, bilimle ve gençlerin ortak geleceğiyle kurulur.