Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla resmi gazetede yayınlanan genelgeyle, 2026-2035 dönemi "Aile ve Nüfus On Yılı" ilan edildi. Mayıs ayının son haftası da bundan böyle "Milli Aile Haftası" olarak kutlanacak.

"Milli aile" nasıl oluyor, görece milli değerlerin hangileri makbul görülüyor, pek çok belirsizlik bir yana, düşen doğurganlık oranlarına karşı stratejik bir adım gibi sunulan bu politika, mevcut sosyoekonomik gerçekliklerle birlikte okunduğunda açık bir çelişki yaratıyor.

Ekonomik güvencesizlik

"Evliliğin teşvik edilmesi" ve "çok çocuklu aile yapısının desteklenmesi" gibi hedefler konuşulurken, gençlerin evlenememesinin ya da çocuk sahibi olmaktan kaçınmasının temel nedenlerinden bahsedilmiyor. Oysa hayat pahalılığı, kira krizi ve genç işsizliği gibi yapısal sorunlar oldukça ortada. Bu sorunlar ortadayken konunun hala kültürel bir mesele olarak ele alınması dikkat çekici.

Ekonomik koşullar iyileştirilmeden nüfus artışı nasıl sürdürülebilir biçimde teşvik edilecek

Elbet bir aile kurmayı veya çocuk sahibi olmayı tercih etmemek de bir hak; bu da unutulmasın. Burada esas sorun imkansızlık. Kültürel tercihlerden ziyade ekonomik güvencesizlik ve gelecek kaygısına dayanan aile ve çocuk sahibi olamama durumunu konuşmamız lazım.

Benzer şekilde "kırsala dönüş" hedefi de uzun süredir dile getirilen ancak pratikte sınırlı karşılık bulan bir politika alanı. İnsanların kırsala yönelmesi için yalnızca teşvik söylemi yeterli değil; istihdam olanaklarının yaratılması, eğitim ve sağlık altyapısının güçlendirilmesi ve yaşam kalitesinin sürdürülebilir biçimde artırılması gerekiyor. Aksi halde bu tür hedefler, güçlü bir ekonomik ve yapısal zemin olmadan daha çok temenni düzeyinde kalma riski taşıyor.

Yapısal destekler

Öte yandan demografik gerileme yalnızca Türkiye'ye özgü bir durum değil; Avrupa'dan Doğu Asya'ya kadar birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede benzer eğilimler görülüyor. Ancak bu ülkelerde geliştirilen politikalar incelendiğinde, çözümün daha çok yapısal destekler üzerinden kurulduğu görülüyor.