Cumhuriyet Halk Partisi hakkındaki kurultay tartışması artık yalnızca parti içi bir çekişme olmaktan çıktı. Bir tarafta "şaibeli kurultay" söylemleri yükseliyor, diğer tarafta "siyasi mühendislik" suçlamaları yapılıyor. Televizyon ekranlarında, Meclis kulislerinde, sosyal medyada artık herkes aynı kavramı konuşuyor: Mutlak butlan.

Aslında birkaç ay öncesine kadar hukukçular dışında pek kimsenin gündeminde olmayan bu kavram, bugün neredeyse siyasi tartışmaların merkezine yerleşmiş durumda. Oysa mutlak butlan, sıradan bir usul tartışması değil. Hukuken bir işlemin hiç doğmamış sayılması anlamına geliyor. Yani yalnızca "yanlış yapıldı" değil, "aslında hiç olmamış kabul edilmeli" deniyor.

Fakat meselenin ağırlığı yalnızca hukuki değil. Hatta siyasi sonuçları, hukuki sonuçlarından çok daha büyük olabilir.

Emsal oluşturma riski

Bir siyasi partinin kurultayının mahkeme kararıyla "yok hükmünde" sayılması, Türkiye'de siyaset-yargı ilişkisi açısından çok ciddi bir eşik anlamına gelir. ünkü böyle bir karar yalnızca CHP'yi ilgilendirmez. Bundan sonra bütün partilerin kongreleri, kurultayları ve iç seçimleri için yeni bir kapı açılmış olur.

Böyle bir karar, yalnızca bir kurultayın iptali olarak görülmez. Aynı zamanda bundan sonra siyasi partilerin iç dengelerine yargı eliyle müdahalenin önünü açabilecek bir eşik olarak okunur.

Türkiye'de bunun nerelere gidebileceğini tahmin etmek zor değil. Siyasetin daha fazla yargı koridorlarına taşınması demektir. Parti içi kavgaların giderek daha fazla mahkeme salonlarına taşınması, uzun vadede siyasal alanı daha kırılgan hale getirebilir.

İşte bu yüzden mahkemeler siyasi partiler konusunda genelde çok temkinli davranır. ünkü hukuk yalnızca kuralları uygulamaz; aynı zamanda sistemin devamlılığını da korumaya çalışır. Özellikle siyasi alan söz konusu olduğunda "istikrar", "süreklilik", "fiili durum" gibi kavramlar önem kazanır.

Aradan zaman geçmişse, yeni yönetim görevine başlamışsa, parti organları çalışıyorsa, Meclis grubu bu yönetimle hareket ediyorsa ve devlet kurumları mevcut yapıyı muhatap alıyorsa; hukuk bazen ortaya çıkan fiili durumu tamamen yok saymanın yaratacağı daha büyük krizleri de hesaba katar.

ünkü demokratik sistemleri süreklilik duygusu da ayakta tutar.

Hukuki kararın siyasi sonuçları