Hukukta Hız ve Eşitlik

Dr. Fatma Çelik
06.10.2026
60

Pazar günkü yazımın ardından okurlardan benzer endişeler içeren mesajlar aldım. Bir emekli öğretmen okurum, Ozan Bingöl'ün Sözcü'deki "Yurt dışına kaçırılan paralar için elinizi çabuk tutun" başlıklı yazısını hatırlatıp sormuş: "Köprünün altından epey su geçti. Hâlâ umut var mı"

Var. Hukuken var. Ama hukukta bir yolun mevcut olmasıyla, o yolun zamanında ve herkese eşit biçimde işletilmesi aynı şey değil.

Bingöl'ün yazısındaki mesele, Pusula yöneticilerinin hesaplarından İsviçre'ye yapıldığı öne sürülen yaklaşık 4,1 milyar liralık transfer ve bu paranın uluslararası mekanizmalarla izlenip dondurulabilmesiydi. Gerçekten de MASAK'ın uluslararası mali istihbarat kanalları, adli yardımlaşma mekanizmaları ve yabancı ülkelerde geçici dondurma ve el koyma yolları mevcut. Suç geliri olduğu ortaya konulabilen bir malvarlığı, sınır değiştirdi diye hukukun erişiminden çıkmıyor. Ancak burada en kritik unsur "zaman". Para ne kadar çok hesap, kişi ve ülke değiştirirse geri alınması da o kadar güçleşiyor.

Tam da burada dosyanın başka bir hukuk sorusu ortaya çıkıyor: Aynı hız içeride, herkes bakımından gösteriliyor mu

Tedbirlerin uygulanmasında farklılıklar

Fon soruşturmasında AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı'nın oğlu Mustafa Yazıcı da malvarlığına tedbir uygulanan kişiler arasındaydı. Ancak ifadesinin alınması ve savcılığın yeniden değerlendirmesinin ardından hakkında yurt dışına çıkış yasağı getirilse de malvarlığı üzerindeki tedbir aynı gün kaldırıldı.

Burada yeniden belirteyim: Ceza muhakemesinde koruma tedbirleri ceza değildir. Tedbirin şartları ortadan kalkmışsa kaldırılması zaten hukukun gereğidir. Fakat aynı dosyada bazı kişiler bakımından saatler içinde sonuca varılabiliyorsa, kamuoyunun diğer kişiler hakkında neden aynı süratle işlem yapılmadığını sorması da son derece meşrudur.

Fatma Betül Sayan Kaya ve eşinin malvarlıklarına tedbir getirilse de Kaya'nın ifadeye çağrıldığına ilişkin kamuoyuna açıklanmış bir bilgi yok.

Kaya, yalnızca hakkındaki iddiaların ardından AKP'deki görevinden ayrıldı. Burada bir ayrımı özellikle yapmak gerekiyor: Söz konusu olan parti üyeliğinin sona ermesi değil, parti görevinden çekilmesidir. Fakat daha temel soru değişmiyor: Bir siyasi görevden ayrılmak, ceza hukukunun ve ceza muhakemesinin yerine geçebilecek bir yaptırım gibi mi görülüyor Parti görevinin kaybedilmesi, adli makamların vermesi gereken kararların yanında daha ağır bir "bedel" sayılıp dosyanın hukuki tarafı ikinci plana mı itiliyor Siyasi sorumlulukla cezai sorumluluk birbirinin alternatifi değildir.