Dünya yeni bir emperyalizm ve sömürgecilik dönemine girdi. Sömürgecilikten en muzdarip olan insanların anavatanı olan Afrika'yı anlamak bu açıdan önem arz ediyor. Bir kıta olarak Afrika, aslında bize bir anahtar kelime olacak kadar önemli bir manzara sunuyor. Bu manzaraya Binyavanga Wainaina'nın "How to Write About Africa" (Afrika Hakkında Nasıl Yazılır) adlı makalesini esas alarak bakabiliriz. Wainaina, Afrika ile yazı yazmayı düşünenlere, hırsıza yol gösterircesine ironik bir rehberlik yapıyor ve şu minvâlede tavsiyelerde(!) bulunuyor:

Yazınızın başlığında her zaman "Afrika", "Karanlık" veya "Safari" kelimelerini kullanın. Alt başlıklarda "Zanzibar", "Masai", "Zulu", "Zambezi", "Kongo", "Nil", "büyük", "gökyüzü", "gölge", "güneş" gibi kelimeler olabilir. Bunların yanında "gerillalar", "zamansız", "ilk olan" veya "kabilesel" gibi kelimeleri de kullanın. Şunu unutmayın ki, "insanlar", zenci olmayan Afrikalılar; "halk", zenci Afrikalılar demektir.

Kitabınızın kapağında veya içinde, dünya ile barışık bir Afrikalının resmini, bu Afrikalı Nobel Ödülü kazanmadıkça kullanmayın. Ancak AK-47 tüfeğinin, çıkık kaburga kemikleri veya yarı çıplak kadınların resimlerini kullanılabilirsiniz.

TEK PARÇA BİR KITA

Yazınızda, bütün Afrika'yı tek bir ülke olarak gösterin. Afrika'yı sıcaktan kavrulan, toz duman içinde kurumuş çalıların uçuştuğu, büyük hayvan sürülerinin dolaştığı, kemikleri sayılacak kadar zayıf çocukların yaşadığı yekpâre bir kara parçası olarak anlatın. Ayrıntılı tasvirler içinde boğulmayın. Bu kıtada, çöller, ormanlar, dağlık araziler, savanalar ve birçok başka şey var bunlara öne çıkarmayın. Duygusal tasvirler yapın.

Afrikalıları, başka hiçbir insanın yemeyeceği şeyler yiyen insanlar olarak gösterin. Yılan, solucan ve böcek ve her türlü av eti ile maymun beyni Afrika mutfağının tercihiymiş gibi anlatın.

Kitabınızın tamâmında sanki okurla aranızda gizli bir iş birliği varmış gibi, kısık sesle yazılmış ve hazin bir Ben de bu kadarını bekliyordum havasını veren bir vurgu olmalıdır. Açık fikirliliğinizi, tarafsız olduğunuzu, Afrika'yı çok sevdiğinizi ve burası olmadan yaşayamayacağınızı işin başında belirtin. Eğer bir erkekseniz, kendinizi Afrika'nın bakir ormanlarının kollarına atın. Eğer kadınsanız, Afrika'ya, bir ormancı yeleği giyip, batan güneşin ışıklarında kaybolan bir erkekmiş gibi davranın. Hangisini tercih ederseniz edin, sizin bu müdahaleniz ve önemli kitabınız olmasaydı sanki Afrika'nın sonu gelmişti izlenimini en güçlü şekilde verin.

Kitabınızda anlattığınız Afrikalı karakterler arasında çıplak savaşçılar, sadık hizmetkârlar, kâhin ve falcılar, dünyâdan tecrit edilmiş bir yerde yaşayan yaşlı bilge adamlar olabilir. Ya da yolsuzluk yapan politikacılarla, çok eşli rehberlerle ve fahişelerle bir arada olmuş olabilirsiniz. Yaşlı bilge adam her zaman kutsal bir kabileden gelir. Gözleri yaş doludur. Modern Afrikalı ise, vize bürosunda çalışıp rüşvet alan ve Afrika'yı gerçekten önemseyen Batılılara çalışma izni vermeyen şişman bir adamdır. Gelişmenin düşmanıdır ve devletin ona verdiği görevi, STK'lar ve yasal koruma alanları kurmak için ülkelerinden kalkıp buraya gelen iyi yürekli insanların işlerini zorlaştırmak için kullanır.

YARI ÇIPLAK AÇ KADINLAR

Kitabınızda anlattığınız karakterler arasında mutlaka, mülteci kamplarına yarı çıplak bir hâlde gidip Batı'nın vereceği sadakayı bekleyen aç Afrikalı kadın olmalıdır. Şiş karınlı çocuklarının göz kapaklarında sinekler dolaşmaktadır. Kesinlikle mutlak bir çâresizlik içinde gözükmelidir. Sessizce anlattığı acılarının hâricinde, onunla konuşmanız sırasında hiçbir şey söylememelidir. Ayrıca, yüzünde gülümsemeyle, sizin sağlığınızı düşünen, sıcak ve anne tavırlı bir kadın olmalıdır. Birçok bebek kucaklamış ve ölüme şahit olmuştur. Eğer belgesel yapıyorsanız, kahramanınız sizsinizdir, eğer bir kurgu ise, kahramanınız, şimdilerde hayvanlarla ilgilenen uluslararası güzel bir ünlü veya bir aristokrat kişi olabilir.

Afrikalı karakterleri güldürmekten, çocuklarını eğitmek için verdikleri mücâdeleleri göstermekten veya günlük yaşantılarını aksettirmekten kaçının. Afrika'da Avrupa veya Amerika ile ilgili aydınlanmalarını sağlayın.

AFRİKA'DAKİ HAYVANLAR

Unutmayın ki, insanların pasaklı ve sefil hâlde göründüğü her iş, "Gerçek Afrika"yı yansıtacaktır ve siz bunu arazi yeleğinizde yansımasını istersiniz. Bu sizi rahatsız etmesin: siz onlara Batı dünyâsından yardım almaları için destek olmaya çalışıyorsunuz.