Son dönemde arka arkaya İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın POS vurgunu yapan şebekelere yönelik operasyonlarına şahit olmuşsunuzdur. Hatırlayın, en son Libya başta olmak üzere bazı ülkelerle yapılan para alışverişlerinin, yasa dışı yollarla temin edilen, yabancı banka kartlarının POS cihazlarında hayali işlemler karşılığında kullanıldığı tespit edildi. Şüphelilerin 47 milyar liradan fazla işlem hacmiyle komisyonlardan toplamda 1 milyar 300 milyon liradan fazla suç geliri elde ettikleri belirlendi. İddialara göre, POS cihazları kara para aklamada kullanılıyor. MASAK ve BDDK'nın da bu yönde tespitleri soruşturma dosyalarına girdi. Maliye ve kolluk ekipleri, yasa dışı bahis gelirlerinin berber, market ve restoran POS cihazları üzerinden aklandığını tespit etti. Sadece İstanbul'da da değil... Son dönemde Türkiye'nin dört bir yanından POS tefeciliği operasyonları yağıyor.
Pos tefeciliği nasıl yapılıyor, derseniz...
Sizin kredi kartınız var ve nakit paraya ihtiyacınız bulunuyor. Ne yapıyorsunuz Kredi kartınızı POS cihazınızdan geçiriyorlar, siz ürün almış gibi görünüyorsunuz. Karşılığında bir ürün almıyorsunuz. Nakit para alıyorsunuz. Bunun karşılığında da POS cihazını kullandıran işletme sizden komisyon alıyor. Bu yüzde 7-8-10'u buluyor. Misal, kartınızdan 5 bin TL çekiyor, ürün satmış gibi... 500 TL'sini komisyon alıyor. Size de 4 bin 500 TL nakit veriyor. Bir de 'mail order'lar var. Kartla ödeme yapmak istediğinizde POS cihazı yoksa mail order yöntemini kullanıyorlar. Satıcı, alıcının kart bilgilerini POS cihazına manuel olarak giriyor ve ödemeyi alıyor. Tabii yine komisyon karşılığında...
İşin daha vahimi ise POS'ların kara para aklamada kullanılması... Bu nasıl yapılıyor, derseniz...
Yasa dışı bahis, kumar, uyuşturucu baronu kuru temizlemeci, berber, market, güzellik salonu, restoran veya tatil acentesi açıyor. Bu şirketler, kara parayı, "hizmet bedeli" gibi gösterip kendi POS'larından sisteme sokuyor. Ya da yasa dışı örgütler, gerçek işletmelere, tabela şirketleri üzerinden temin edilmiş ikinci bir POS cihazı veriyor. Her işlem cirosundan belirli bir yüzde teklif ediyor. Siz restoranda yemek yedikten sonra hesap ödediğinizde, paranız farkında olmadan kumar şebekelerinin hesabına geçiyor.
Velhasıl, hem tefecilik yapanlar hem de kara para aklayanlarda yöntem çok...
Şimdi hükümet bu konuda önemli bir düzenleme hazırlığında...
Hafta başında toplanan Finansal İstikrar Komitesi'nin en önemli gündem maddesi POS'lardı. Toplantıda, POS ve benzeri ödeme sistemlerinin amaç dışı kullanımlarına ilişkin alınabilecek tedbirler ele alındı.