İşin soruşturma boyutu bir tarafa... O kısım bence meselede şu ana kadar en proaktif işleyen yer... Esas sorun 455 bin 758 kişinin fona yatırdıkları paraların akıbetinde... Gördüğüm kadarıyla Sermaye Piyasası Kurulu'nun kafası epey karışık...
Neden mi
Açıklamaların kronolojisine bakarsanız anlarsınız. Malumunuz, uluslararası kurumlardan uyarılar gelince 1-1.5 sene büyümelerine göz yumduğu fonlarla ilgili olarak Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) harekete geçmeye karar verdi. (Halbuki, fonlarda dönen manipülatif işlemler hem Hazine ve Maliye Bakanlığı hem de SPK tarafından Kasım 2025'te fark edilmişti) O açıklamalardan sonra bugün konuştuğumuz şirketlere yeni fonlar açmaları için izin veren de SPK'ydı.
Sonra...
Dediğim gibi uluslararası kurumların uyarıları art arda gelmeye başlayınca SPK, 28 Ağustos'ta yatırım fonlarına ilişkin rehberi yayınladı. Fonlar büyürken müdahale etmekte geciktiği için olsa gerek (!) epey kısa sürede serbest fonların portföy yapısından repo işlemlerine, TEFAS şeffaflığından portföy yönetim şirketlerinin sermaye ve insan kaynağına kadar geniş bir alanın şekillendirilmesini istedi.
Tam bu sırada şişirilmiş hisselerle sanal getiriler yaratan ve daha fazla yatırımcının sisteme girmesine neden olan fonlardan bir tanesinde alarm zili çalmaya başladı. Neredeyse 10 gün boyunca fondan para çıkışları oldu. Çıkışı karşılamaya çalıştıkça Borsa İstanbul'da sert satışlar yaşandı. O arada alarm zili çalan fona arka kapıdan diğer fon destek atmaya başladı. Aralarındaki grift ilişki ağı birinin diğerinin şirketini satın almaya soyunmasıyla iyice ayyuka çıktı. Sonuç, önce biri, ertesi gün de diğeri temerrüde düştü. (Bunların kim olduğunu biliyorsunuz. Biri Pusula, diğeri Tera)
O arada 17 Eylül'de Finansal İstikrar Komitesi toplandı. SPK, belki de kimsenin beklemediği kadar radikal bir kararla, 131 fonun tasfiyesine karar verdi. Ondan sonra gelen açıklamalar işi daha da karmaşıklaştırdı. Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) işlem gören tüm yatırım fonlarının TEFAS'ta alım ve satım yönünde işleme kapatılmasına karar verildi. Bu sadece tasfiye edilen fonları değil tüm sistemi etkiledi. Özellikle para piyasası fonlarına 'risksiz' diyerek yatırım yapanları düşünün. Tabir yerindeyse, çıkan yangında kapı üzerlerine kilitlenmiş gibi oldu! SPK, hesap kitap yapılacağı gerekçesiyle tüm işlemleri durdurunca kimseye ödeme yapılamadı. Hatta sahipleri tutuklanan ama tasfiye listesine alınmamış fonlarda da ödemeler askıya alındı. Bırakın fon ödemesini Tera ve Pusula platformundan işlem yapanlar borsada normal hisse bile satamaz hale geldi.
20 Eylül'de SPK bir takvim açıkladı. 17 Eylül 2026 saat 13.30'dan sonra ihbarlı fonlar için iletilen katılma payı iade taleplerinin tasfiye kapsamında olduğu belirtildi. Para piyasası fonlarında ise izahnamede belirtilen gün sonu valör atlama saatinden sonra verilen iade emirlerinin aynı kapsamda değerlendirileceği söylendi. TEFAS üzerinden daha önce verilen ancak gerçekleştirilemeyen fon satış emirleri nedeniyle oluşan tutarların fonun borcu olarak kaydedileceği, oluşturulan nakitten öncelikli olarak ödeneceği belirtildi. Fonların tasfiye sürecinin 3 ayda tamamlanacağını bildirildi. Bir gün sonra bu süre 6 aya çıkarıldı. Haliyle,