ABD-İsrail-İran arasındaki savaş havayollarına yeni bir pandemi vakası yaşatmaya başladı.
Jet yakıtı maliyetleri arttı. Savaşın başladığı şubat sonundan bu yana jet yakıtı yaklaşık 100 dolar yükseldi. Savaş uçuşları pahalı hale getirdi. Birçok havayolu yakıta ulaşmada dahi zorluk çekiyor. Bazı büyük havayolları uçuşları iptal ediyor.
Kim ne yapıyor, derseniz...
Uluslararası haber ajanslarına her gün bir havayolu şirketiyle ilgili bilgi düşüyor. Örneğin, Avrupa'nın en büyük havayolu Ryanair, rotaları azaltmayı düşünüyor. Lufthansa en kötüsüne hazırlanıyor, 40 uçağı operasyondan çekebilir. İskandinav Havayolları SAS yaklaşık 1.000 uçuşu azaltmayı planlıyor. Vietnam Havayolları yedi iç hat uçuş rotasını askıya aldı. Vietjet Air ve Bambu Airways uçuşları kesecek. AirAsia, uçuşlarının yüzde 10'unu azalttı, ücretleri artırdı. United Airlines bazı yoğun olmayan uçuşları iptal etmeyi, önümüzdeki altı ay boyunca kapasitesini yüzde 5 oranında azaltmayı planlıyor. Delta, akaryakıt fiyatları nedeniyle herhangi bir uçuş kesintisi açıklamadı. Air New Zealand, mayıs ayı başında uçuşlarının yaklaşık yüzde 5'ini veya yaklaşık 1.100'ünü keseceğini belirtiyor. Pakistan'da artan yakıt fiyatları nedeniyle uçuşları azaltma ve indirimleri kaldırma kararı alındı. Japonya'da All Nippon Airways (ANA) ile Japonya Hava Yolları (JAL), Hürmüz Boğazı'nda tedarik akışının aksaması sonucu yükselen yakıt maliyetleri nedeniyle uluslararası uçuşlarda uygulanan ek ücretleri haziran ayından itibaren artırmayı planlıyor. Havayolları ve enerji analistleri, kemerlerin önümüzdeki haftalarda daha da sıkılaştırılacağını söylüyor.
Jet yakıt ihtiyacının üçte birini Körfez bölgesinden ithal eden Avrupa'da Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının etkisi yeni yeni ortaya çıkıyor. Orta Doğu'dan Kuzeybatı Avrupa'ya günlük 177 bin varil, Güney Avrupa ve Doğu Akdeniz'e 31 bin varil, Afrika'ya 100 bin varil jet yakıtı gönderiliyor. Rus petrolüne yönelik yaptırımlar ve Avrupa'daki rafineri kapasitesinin azalması da durumu çıkmaza sokmuş durumda. Hal böyle olunca dafiziki yakıtta kıtlık başladı.
Avrupa'daki birçok havalimanında jet yakıtı tükeniyor. İlk havlu atan İtalya oldu. İtalya'da Bologna, Milano Linate, Venedik Marco Polo ve Treviso'daki havaalanlarında jet yakıt tedarikinde kısıtlamalar getirildi. İngiltere'deki havaalanlarında da yakıtla ilgili aksamalar var. Frankfurt başta olmak üzere Delhi, Mumbai, Hong Kong, Manila ve Melbourne havalimanlarının bu ay itibarıyla jet yakıtı tedarikinde "yüksek riskli" kategoride değerlendiriliyor. Argus tarafından Eurostat ve Ortak Kuruluşlar Veri Girişimi (JODI) verilerine dayanarak hazırlanan analize göre, Portekiz'in yaklaşık dört ay içinde jet yakıt stokları tükenebilir.