Türkiye, enerji, savunma gibi alanlarda kapasitesini geliştirdi. Son savaşı pek çok alanda hazırlıklı karşılamasında bunun etkisi kuşku götürmez. Geçmiş ile kıyaslandığında kurumlar arası senkronizasyonun da ilerlemiş olduğu fark ediliyor. 12 Gün Savaşı'nın ardından hazırlılık halinin ivmelendiği dikkat çekiyor

Krizler öğrettiği kadar, fırsat sunar. İnsan ya da devlet kendi krizinden olduğu kadar başkalarınınkinden de gerekli dersi çıkarabiliyorsa ne âlâ. Kovid pandemisi, Rusya-Ukrayna Savaşı, Suriye'de 14 yıl sonra yaşanan iktidar değişimi, 7 Ekim sonrası Gazze'de başlayan savaş, İran'a yönelik 12 Gün Savaşı, Venezuela'da Maduro'nun yatağından alınışı ve son olarak 28 Şubat'ta başlayan yeni İran savaşı, ülkelere kapasitelerini geliştirmeleri gereken alanlar konusunda kontrol listesi sunuyor.

Türkiye'de yıllar boyunca bir dizi alandaki atılım planı çeşitli nedenlerle inkıtaya uğradı. Buna rağmen enerji, savunma gibi bazılarında da başardı ve kapasitesini geliştirdi. Son savaşı pek çok alanda hazırlıklı karşılamasında bunun etkisi kuşku götürmez. Geçmiş ile kıyaslandığında kurumlar arası senkronizasyonun da daha ilerlemiş olduğu fark ediliyor. Bu noktada 12 Gün Savaşı'nın ardından özellikle hazırlılık halinin ivmelenmiş olduğu dikkat çekiyor.

Birkaç örnek ile kastımı biraz daha açayım:

■ 8 Ocak 2025'te Siber Güvenlik Başkanlığı kuruldu, Ekim 2025'te de atamaları yapıldı. Siber saldırılar ve elektronik harp, askeri hedefler kadar sivil hedefler ve kamuoylarına yönelik manipülasyon, propaganda faaliyetleri için etkin birer enstrüman. Haberleşme, ulaşım, enerji, bankacılık ve finans sistemine yönelik operasyonlar, yanlış yönlendirmeler artık bombaların eşlikçisi.

■ Ekim 2025'te bir kararname ile Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Daire Başkanlığı kuruldu. Afet, acil durum, sivil savunma, seferberlik ve savaş hali hazırlıklarını koordine etmek üzere kurulan bu yeni sistemin atamaları İran merkezli savaş devam ederken yapılınca dikkat çekti.

■ Kasım 2025'te yapılan yönetmelik değişikliği ile yeni yapılacak bazı konutlar, yurt, otel ve bakımevi gibi binalara sığınak zorunluluğu ve denetim şartı getirildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum millet bahçeleri, metro tünelleri gibi alanların sığınak hizmeti verecek şekilde düzenleneceğini duyurdu. Sığınakların binaların deposu olmak yerine, havalandırma, barınma, gıda vb açılardan hazır olmasının gerekliliği son İran Savaşı'nda bir kez daha görüldü. İsrail ile kıyaslandığında İran'ın büyük şehirlerde sivil savunmanın önemli unsuru olan erken uyarı sistemi ve yaygın sığınak ağı yoksunu olduğu görüldü.

ABD ile İran arasında gerilim henüz savaşa dönüşmeden yapılan öngörüler de savaşın başlamasıyla uygulamaya geçirildi.

■ Örneğin, savaş başlamadan İran'a uçuşlar gündüze çekildi. Bu nedenle 12 Gün savaşıyla kıyaslandığında daha az sayıda uçak 'yatıya kaldı'.

■ Petrol ve doğal gazda dışa bağımlılık olsa da, geçen yıllarda kaynak çeşitliliği sağlandı. Alımlarda Hürmüz ağırlığının azaltılmış olması, geçtiğimiz yıl yapılan LNG anlaşmaları, depolama tesislerinde günlük net ithalatın 90 günlük kısmına karşılık gelen ulusal petrol stoku gibi hazırlıklar çok önceden bitirilmişti.