Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin ASELSAN ve İncirlik'te görev yapan Polonya askerlerine yaptığı ziyaretin ardından bu kez Türkiye'den bir grup milletvekili Polonya'daydı. Son dönemde artan karşılıklı ziyaretler Polonya ile geniş yelpazeli bir ilişki arayışının habercisi...

TBMM heyeti, Parlamento ve Türkiye toplumunu temsil eden derneklerin yanı sıra Varşova Üniversitesi'ni de ziyaret etti. Heyet ayrıca Doğu Çalışmaları Merkezi'nde (OSW) Rusya, Türk dış politikası ve NATO alanlarında çalışan uzmanlarla görüştü.

Türkiye -Polonya Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı, AK Parti Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu başkanlığındaki bir grup milletvekili, 2-4 Temmuz'da Varşova'yı ziyaret etti. Bugünkü yazıyı, Nasıroğlu'nun davetiyle katıldığım ve Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin Türkiye temaslarından kısa süre sonra gerçekleşen bu ziyarete ilişkin izlenimlerime ayırdım.

Son dönemde Türkiye ile Polonya arasında hızlı bir temas trafiği var. Nawrocki'nin NATO Zirvesi öncesindeki Türkiye programı; ASELSAN ve İncirlik'te görev yapan Polonya askerlerine yaptığı ziyaret bu trafiğin en görünür halkasıydı. Türkiye'nin Varşova Büyükelçisi Rauf Alp Denktaş'a göre son 30 günde ticaret, güvenlik ve siyaset başlıklarında karşılıklı ziyaret sayısı yaklaşık 10'a ulaştı. Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün birkaç gün önce Varşova'da olan isimlerden biriydi örneğin. Çok yakında gerçekleşecek iki önemli ziyaret için daha hazırlıklar sürüyordu.

Varşova'da kaygının karşılığı

Polonya, diğer Baltık ülkeleri gibi tarihsel olarak Rusya kaynaklı güvenlik endişelerinin hâkim olduğu bir ülke. Rusya -Ukrayna savaşı bu kaygıyı artırdı; ülkenin olası bir çatışmaya hazırlık düzeyini de yükseltti. Polonyalılar, savaş Ukrayna'da bittiğinde yeni hedefin kendileri olacağından emin. Bu nedenle hemen her temas güvenlik ve savunma iş birliği başlığına bağlanıyor.

TBMM heyeti eğitim, altyapı, ulaştırma, enerji ve sağlık alanlarında yatırım ile ticaret mesajları verse de en çok şu sorularla karşılaştı: "Polonya bir gün Rusya ile karşı karşıya gelirse Türkiye'yi yanında görür mü" ve "Ortak güvenlik çıkarları için ne yapılabilir"

Türkiye toplumunun beklentileri

TBMM heyeti, 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşmak için yalnızca 1 milyar dolar kaldığını vurguladı; hedefi 20 milyar dolara taşımak için Polonya'nın Eximbank'ı KUKE'yi de ziyaret etti. POTİAD gibi örgütlerle buluşmalarda KUKE'nin "kullandırmaya hazır fonlarımız var" mesajı bu nedenle öne çıkarıldı. Ancak yerleşikler haklı bir soru sordu: "Yıllardır burada yaşayanlar bankada hesap açtıramazken ve oturum izni sorunları yaşarken, bu krediler nasıl kullandırılacak"

Benzer sorunlar sayıları 5 bini bulan Türk öğrenciler için de geçerli. TBMM heyetinin öğrencilerden duyduğu başlıca şikâyet oturum ve vize sorunuydu: Edirne'den başvuru yapıp Gaziantep'e randevu verilenler de vardı, sorun nedeniyle iki yıldır Türkiye'ye dönemeyenler de. Polonyalılar sorunun farkında; vize yolsuzluğu, özel üniversiteler, AB kısıtlamaları ve göçmen hassasiyeti gibi gerekçeler sıralanıyor. Ancak Polonya'nın Türkiye'den beklentileri düşünüldüğünde, bu mazeretler aradaki farkı kapatmak için yetersiz. TBMM heyeti de, sanırım çözülmesi gerekenler listesinin başına bu konuyu yazarak Varşova'dan ayrıldı.