PISA başarısını getiren 8 adım

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, PISA 2025 sonuçlarındaki başarıyı "eğitim üzerindeki vesayet çemberinin kırılması" olarak özetliyor. Eğitim Servisi Müdürümüz Ozan Ömer Kadüker'in röportajında Tekin'in sonuçlara ilişkin değerlendirmelerini ayrıntılı olarak okuyacaksınız.

Bakan Tekin ile bir grup gazeteci olarak iki gün boyunca yaptığımız sohbetlerden edindiğim izlenim; o çemberin kırılmasında dershanelerin kapatılmasını en önemli hamle olarak görse de, sonucu sadece buna bağlamıyor. Ortada yıllara yayılan, fiziki alt yapının iyileştirilmesinden, fırsat eşitliğine, eğitim kadrolarının çalışma koşullarından, özlük haklarına, teknoloji desteğine uzanan ve bütüncül bakmayı gerektiren adımlar var. Birileri 'OECD'nin hangi okulları seçtiğini biliyorlar da özel program uyguluyorlar, en iyi öğretmenleri gönderiyorlar' diyerek konunun küçümsenmesini sağlamaya çalışıyor. Sonuç basitleştirilmeye çalışıldığından çok daha ciddi.

PISA 2025 başarısını 8 faktörün sağladığı söylenebilir:

1- Bütçeden eğitime ayrılan kaynakların öncelikli hâle getirilmesi. 2003'ten bu yana AK Parti en fazla bütçeyi eğitime ayırdı. 'OECD Bir Bakışta Eğitim 2025' raporuna göre, üye ülkelerde kamudan ayrılan pay yüzde 10.1 iken, Türkiye'de yüzde 10,6.

2- Kaynaklar dezavantajlı kesimlerin ve kırsal bölgelerdeki çocukların eğitime erişimini artırmak için kullanıldı. 2002'de 367 bin olan derslik sayısı bugün 742 binin üzerinde. 2002'de ilköğretimde 36, ortaöğretimde 30 olan derslik başına düşen öğrenci sayısı 2025'de ilköğretimde 22, ortaöğretimde 20'ye indi. Böylece OECD ortalamaları yakalandı. Bu sonucun büyük depremlere rağmen sağlanabilmiş olduğunu da hatırlatamak gerek. Derslik sayısının yanı sıra atölye, kütüphane, spor ve konferans salonu, bilişim teknolojileri sınıfları oluşturuldu.

3- Okullaşma oranını artırmak için dezavantajlı öğrenciler ile kız çocuklarının eğitime erişimi desteklendi. Ücretsiz ders kitabı projesi gibi sosyal yardım programları hayata geçirildi. 2002'de yüzde 50.57 olan ortaöğretim okullaşma oranı bugün yüzde 90.

4- Dershaneler kapatıldı ve okul dışı kaynaklara bağımlılık azaltıldı. Okul merkeze alındı. Merkezî sınavlara hazırlanan öğrenciler için ücretsiz destekleme ve yetiştirme kursları açıldı.

5- 2016'da sözleşmeli öğretmenlik uygulaması başlatıldı. Göreve yeni başlayan öğretmenlere atandıkları yerlerde dört yıllık çalışma zorunluğu getirildi. Bu, dezavantajlı ya da kırsal bölgelerdeki çocukların nitelikli eğitim personeline erişimini sağladı.

6- Öğretmen sayısı bugün 1 milyon 200 binin üzerinde. Öğretmenlerin yaklaşık yüzde 80'i son 24 yılda atandı. Sadece nicelik değil, eğitim kadrolarınde niteliğe de yatırım yapıldı. Profesyonelleşme ve kariyer güvencesi öne çıkarıldı. İlk kez Öğretmenlik Meslek Kanunu çıkarıldı. Millî Eğitim Akademisi kuruldu. Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA) platformu oluşturuldu.