Dünya, Esenboğa Havalimanı'ndan naklen yayınlanan "çok taraflı, milimetrik hesaplı" takas operasyonuna tanıklık etti. Güvenlik kaynakları 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana gerçekleşen en karmaşık ve kapsamlı takas operasyonun "güvenilirliği ve profesyonelliği" nedeniyle Türkiye'de gerçekleştiğini belirtti

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden yaklaşık altı ay sonra, 2022 Eylül'ünde Elysee Sarayı'nda Fransız büyükelçilere hitap ederken, Ukrayna'yı işgal etmesine rağmen ülkesinin Rusya ile diyaloğu tamamen kopartmak istemediğini belirterek, "Türkiye'nin dünyada Rusya ile görüşmeye devam eden tek güç olmasını kim ister" demişti. Macron o gün sorduğu soruya yaklaşık 20 gün sonra ilk cevabını almıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile yürüttüğü diplomasi trafiği sonucu, asker esirlerin takası gerçekleştirildi. Rusya, Ukrayna'ya 108'i Azov taburlarından olmak üzere 215 kişiyi, Ukrayna da 55 Rus askerini yine Ankara'nın gözetiminde takas etmişti. 1 Ağustos 2024 öğleden sonra Ankara Esenboğa Havalimanı'nda Macron'un sorusuna ikinci yanıtı ABD, Almanya, Polonya, Slovenya, Norveç ve Belarus verdi. Dünya, perşembe günü Esenboğa Havalimanı'ndan naklen yayınlanan "çok taraflı, milimetrik hesaplı" takas operasyonuna tanıklık etti. ABD'den iki, Almanya, Polonya, Slovenya, Norveç ve Rusya'dan birer uçağın indiği Esenboğa'da, adı sayılan ülkelerden başta casusluk olmak üzere saldırı, suikast gibi suçlardan hüküm giymiş 24 kişi ve iki çocuk yer alıyordu.

strong class'read-more-detail'Haberin Devamı

Nasıl başladı, nasıl ilerledi

ABD, Rusya ve Almanya'nın Türkiye'den yardım talebiyle başlayan süreç için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayının ardından, MİT devreye girdi. MİT üst düzey yetkilileri operasyon öncesinde taraflar ile sık sık bir araya geldi.

MİT Başkanı İbrahim Kalın da başta ABD ve Rus İstihbarat servislerinin başkanları olmak üzere, diğer servislerdeki muhatapları ile defalarca yüz yüze ve telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Süreç sorunsuz ilerlemedi.

strong class'read-more-detail'Haberin Devamı

Zaman zaman tarafların takasa ilişkin çekince, anlaşmazlık ve talepleri oldu. Ancak bunların da MİT'in sunduğu çözümlerle aşıldığı kaydediliyor. Operasyon anında bile taraflar arasında anlaşmazlıklar oluştuğu ancak "soğukkanlı ve başarılı istihbarat diplomasisi ile yönetildiği" belirtiliyor.

1 Ağustos sabahının ilk saatlerinde MİT, takasın gerçekleştirileceği Ankara Esenboğa Havalimanı'nda gerekli güvenlik önlemlerini aldı. Hayatın olağan akışını bozmayacak şekilde önce havalimanı operasyon için hazır hale getirildi.

Operasyon saat 16.05'te Slovenya'dan gelen ilk uçağın tekerinin piste değmesi ile başladı. Onu sırasıyla Norveç, Rusya, Almanya ve ABD'den gelen uçaklar izledi. Takas boyunca öncelik 26 kişinin güvenliği oldu. Operasyonun herhangi bir sebeple bozulmaması için sürecin tamamını MİT yönetti. Önce Rusya'nın teslim alacağı 10 kişi uçaklardan indirildi. Daha sonra Rusya tarafının teslim edeceği 16 kişinin nakli sağlandı. Uçaklardan MİT personellerinin gözetiminde alınan kişiler önce güvenli alanlara nakledildi.

strong class'read-more-detail'Haberin Devamı

MİT'in gözetiminde, tarafların "karşılıklı teyit" işlemleri yapıldı. Bir sonraki aşama, sağlık kontrolleri oldu. Süreç içerisinde talep edilen ihtiyaçlar da MİT tarafından karşılandı. 26 kişiler daha sonra nakledilecekleri uçaklara götürüldü. 10 kişi Moskova'ya dönecek Rus uçağına, üç kişi Washington'a dönecek ABD uçağına, 13 kişi de Almanya uçağına aktarıldı.