Türkiye, Gazze konusunda işe yaraması için ciddi mesai harcadığı ve sonuç alınan formülü İran konusunda uygulamak için devrede. Olasılıklar içinde Cuma günü İstanbul'un öne çıktığı "İran" konulu "bölgesel arabuluculuk" toplantısının tıpkı Gazze konusunda BM marjında yapılan toplantı benzeri olması için çaba gösteriliyor.

ABD'yi temsilen, Başkan Donal Trump adına damadı Jared Kushner ve Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un katılacağı toplantıda İran'ın Dışişleri Bakanı Abbas Arakci ile temsil edilmesi öngörülüyor. Bölge ülkelerinden de Suudi Arabistan, Katar, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Pakistan'ın Dışişleri Bakanları'nın toplantıya davet edildikleri öğrenildi. Milliyet'e bilgi veren Türk yetkililer, "önemli olan masanın kurulması, barışa nerede ulaşılacaksa Türkiye orada destek verir" dedi. Bu mesaj, toplantının başka bir yerde de yapılabileceği ihtimalini akla getirdi.

Türkiye bir süredir bölge ülkeleri nezdinde, "bölgesel sorunlara bölgesel çözümler" formülünü işliyor. Yıllardır belirli aralıklarla tekrar eden çatışmaların, İsrail - Filistin çatışmaları gibi, aslında sadece iki ya da üç ülkeyi değil, tüm bölgeyi etkileyen sonuçlar ürettiği vurgulanıyor. Bu nedenle de çözüm için bölgesel sahiplenmeye ile birlikte hareket edilmesi, sinerji yaratılması gereğinin altı çiziliyor. Bu formül ilk kez Gazze meselesinde uygulandı. Sonuç, ABD'nin fikri satın almasıyla 8 Müslüman ülkenin aynı masa etrafında buluşması ve Gazze konusuna sahip çıkması oldu. Türkiye şimdi Gazze'de işe yarayan formülü İran konusunda çalıştırmak için diplomasi yürütüyor.

"Bölge konuları birlikte konuşulmalı"

Yetkililer, konu sadece ABD - İran arası anlaşmazlık olarak ele alındığında, iki aktörün baş başa kalmasına ve tarafların kendileri açısından önemli olan başlıklara odaklandıklarına dikkat çekiyor. "Örneğin İran sadece nükleer dosyası konuşup, diğer konuları kapatmak gibi bir tavır sergiliyor" deniliyor. Oysa İran'ın balistik füze kapasitesi ya da vekil güçleri gibi konularda başka ülkelerin de söyleyecekleri var. Aynı zamanda sorunların çözümünde sadece ABD ve İsrail'in söz sahibi olmasının bölge için ne kadar faydalı olacağı da tartışmalı. "Ortada tüm bölgeyi ilgilendiren konular var ve bunların birlikte konuşulması gerek" ifadesi kullanılıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, İran Dışişleri Bakanı Arakci ile İstanbul'da düzenledikleri ortak basın toplantısındaki şu sözleri de bu değerlendirmeyi teyit eder nitelikte: