ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance'in anlaşma sağlanamadan Pakistan'dan ayrıldıklarını açıklaması ABD-İran müzakerelerinde nafile bir çaba sergilendiği anlamına gelmiyor. 47 yıl boyunca hazırlanılmış bir savaşta, birkaç hafta sonunda her iki taraf da farklı şekillerde yenildiği/kazandığı için bir masaya oturmuşsa, o kadarı normal. Ayrıca kim ilk seferinde ulaşılacak bir sonuç bekliyordu ki Hayalperestler mi Görüşmelerbaşlamadan kamuoyları, 15 günün yeterli olmayabileceğine hazırlanmaya çalışıldı. Önemli olan durabilmek ve durulduğunda konuşmaya dolaylı da olsa başlayabilmekti. Aynı çatı altında buluşturabilmek de bir başarı olacaktı.

Pakistan basını, başkent İslamabad'ın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en riskli diplomatik satrançlardan birine ev sahipliği yaptığını yazdı. Şimdiye kadar ürettiği ve bir çözüm bulunmazsa üretmeye devam edeceği sonuçlar dikkate alındığında öyle. Çok zor ve karmaşık bir sorunu, sabotajlar eşliğinde çözmeye tevessül ettiğinizde, elde edilen sınırlı sonuçlar kazanım olarak değerlendirilebilir.

Vance, İslamabad havası almaya gitmez

ABD yönetiminin (Trump'ın) savaşı onaylamayan Başkan Yardımcısı'nı heyet başkanı tayin ederek görüşmelere göndermesi bu savaştan çıkmak istediğinin göstergesi. Vance'in İslamabad'a gideceği kesinleştiğinde, yabancı bir diplomat ile görüşüyordum ve arka planda kotarılmış bir şeyler olmasa Başkan Yardımcısı'nın Pakistan'a gitmeyeceğini söylemişti. İki taraf heyetlerinin kalabalıklığı da spor olsun diye bir araya gelinmediğinin bir başka göstergesi. Trump, Vance'i "harcamak"için mi gönderdi yoksa "savaşı bitirmeye niyetinin"göstergesi olarak mı ileri sürdü konusunda farklı görüşler var ama bunlar bu yazının konusu değil.

Bu, Trump döneminde tanık olduğumuz diğerleri gibi, klasik bir diplomatik müzakere değil. Bu, sahada kazanılanla masada elde edilenin birbirini tutmadığı bir denklem. Washington askeri olarak üstünlük kurduğunu iddia etse de bunu stratejik bir sonuca dönüştüremedi. Hatta içte ve dışta yıprandı. Savaşı bitirmesi gerekiyor, acelesi var. Trump'ın ateşkes daha ilk gününden bozulmasın diye Netanyahu'yu arayıp Lübnan'da sessiz kalması konusunda uyarması bile ihtiyacını gösteriyor. Tahran ise asimetrik güçle bir denge kurdu, enerji hatlarını tehdit ederek küresel sistemi masaya dahil etti ama savaşın bir gün önceki endüstriyel kapasitesine dönebilmesi bile yıllarını alacak. İranlıların refahı yerine vekil güçlerini silahlandırmak için para harcamaktan vazgeçecek mi o da henüz belli değil.