Hak yalnızca hukuk değildir

"Hayat siyasettir" diye bir söz vardır. Doğrudur. Evden çıkıp bir şeylerden şikâyet etmeye başladığınız anda, hatta bazen yalnızca gündelik yaşamınızı sürdürmeye çalışırken bile kendinizi siyasetin doğrudan içinde bulabilirsiniz.

Biraz daha ileri gidersek, en bireysel görünen sıkışmışlıklarımızın bile siyasal karşılıkları vardır. ünkü ihtiyaçlarımızı, arzularımızı ve hatta yoksunluklarımızı şekillendiren şey çoğu zaman yalnızca bireysel tercihlerin toplamı değil, ekonomik ve siyasal düzenin kendisidir.

Bu yüzden sürekli kesilen elektrik, çözülemeyen altyapı sorunları, yaşamı felç eden trafik, erişemediğiniz hizmetler, alamadığınız ürünler veya gündelik yaşamı zorlaştıran yasaklar çoğu zaman bize "işlemeyen" bir sistemin parçaları gibi görünür.

Ve doğal olarak sorunlu olanın siyasetçiler ya da onları var eden siyasi yapı olduğunu düşünürüz.

oğu zaman da haklıyızdır. Ancak belki de asıl sorun tam olarak burada başlıyor.

ünkü bazı sistemler gerçekten bozuk olmayabilir. En azından herkes için.

Hiç şu ihtimali düşündünüz mü

Ya eksik, işlevsiz ya da kötü yönetildiğini sandığımız bazı yapılar, aslında tam da olması istendiği gibi çalışıyorsa

Ya "çalışmayan" sistem, aslında birileri için son derece verimli bir düzense

Ve o biri siz değilseniz

KAMUSAL EKSİKLER

Bir sistemin gerçekten kimin için çalıştığını anlamanın yolu, onun sonuçlarına bakmaktır. Eğer aynı sorunlar yıllardır çözülmüyor ama aynı gruplar bu düzenden kazanç sağlamaya devam ediyorsa, ortada yalnızca bir başarısızlık olmayabilir.

Ulaşım krizleri, plansız kentleşme, özel hizmetlere mecbur bırakılan yurttaşlar... Bazen kamusal eksiklikler yalnızca ihmalin değil, başka aktörler için verimli hale gelmiş bir düzenin sonucu olabilir.

ünkü hak dediğimiz şey yalnızca hukuki bir kavram değildir. Bir hakkın gerçek olması için kaynak gerekir. Eğitim hakkı öğretmen ister. Sağlık hakkı hastane ister. Ulaşım hakkı ise çalışır bir altyapı ve kamusal yatırım gerektirir. Başka bir deyişle, haklar yalnızca yasalarla değil, bütçelerle de yazılır.