İsrail'de 27 Ekim'de yapılacak seçim, ulusal bir yarıştan çok daha fazlası. Seçim sadece 120 sandalyeli parlamentoyu değil bölgenin kaderini de etkileyecek. Bu seçimi yalnızca Başbakan Benyamin Netanyahu'nun geleceği diye okumak eksik; "o giderse bölge nefes alır" demekse saflık olur.

22 Ağustos'ta bu köşede, 7,3 milyon seçmenin oy kullanacağı seçimlerdeki temel tartışma konularını, sandık sonrası ortaya çıkabilecek karmaşık senaryoları yazmıştım. Bu yüzden detaya girmeyeceğim. Bu yazıda seçimin önümüze koyduğu üç temel soruya odaklanacağım: Netanyahu gider mi Giderse yerine gelenler daha ılımlı olur mu Hükümet kurulamazsa, kilitlenme onun siyasi ömrünü uzatır mı Bu soruların cevaplarından önce en güçlü koalisyon senaryolarına kısaca değinmek gerekiyor.

Düğüm koalisyon masasında

İsrail'de hükümet kurmak için 61 sandalyeye ihtiyaç var. Anketlerin çoğunda bloklar bu sayıya ulaşamıyor. Netanyahu'nun Likud'una 18-21 sandalye öngören anketler var. Nethanyahu'nun en büyük rakibi, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot. Bazı anketlerde Netanyahu'nun yaklaşık 10 puan önünde görünüyor. Naftali Bennett ile Yair Lapid'in 'Together' ittifakı da Nethanyahu karşıtı cepheyi genişletti. Resimdeki diğer aktörler seküler milliyetçi Lieberman ve sosyal demokrat Yair Golan.

Dört ana muhalefet partisi bazı anketlerde, az farkla da olsa Netanyahu bloğunun önünde. Ancak Netanyahu karşıtlığı hükümet kurabilecekleri anlamına gelmiyor. Ayrılıklar oldukça derin. Küçük partiler de pazarlığı değiştirebilir. 28 Ekim tablosu bize nihai yanıtı vermeyecek; düğüm, koalisyon masasında çözülecek.

Seçimin kilidi: Arap partileri

Muhalefetin çoğunluğu sağlayabilmesi Arap partilerinin desteğiyle mümkün. Ancak dört parti de onlarla işbirliğini reddediyor. Nüfusunun yaklaşık yüzde 18-20'sini oluşturan Filistin kökenli Arapların parlamentoda ulaşabileceği sandalye sayısı 14 civarında: Ortak Liste'ye 8, Ra'am'a 6 sandalye öngörülüyor. Arap seçmenin katılımının artması bekleniyor, bu sandalye sayısını da yükseltebilir. Fakat kritik konu Yahudi partilerin Arapların dışarıdan desteğine razı olup olmayacağı.

Paradoks ne

Diyelim ki muhalefet Arap partileriyle uzlaştı ve hükümet kuruldu. Umutlanmayın! Netanyahu'nun yenilgisi bölgesel barış ve ya demokratikleşme için otomatik bir yumuşama getirmeyecek. Seçimin paradoksu şu: Netanyahu kaybedebilir ama İsrail sağı kaybetmeyebilir. Aksine ülke daha şahin bir pozisyona sürüklenebilir. Çünkü Eisenkot, Bennett ve Lieberman güvenlik politikalarında Netanyahu'dan daha tavizsiz bir tutumu savunuyor. Kampanyada Başbakan'ı 'Gazze, Lübnan ve İran cephelerindeki savaşları siyasi bekası için uzatmakla, askerî zaferi geciktirmekle' suçladı. Örneğin olası bir Eisenkot-Bennett hükümeti Batı Şeria'daki güvenlik koridorlarını derinleştirebilir, Gazze'deki askerî denetimi sürdürebilir.