İsrail seçiminde 7 Ekim hesaplaşması

İsrail-Türkiye gerginliği bir kez daha tehlikeli seviyeye tırmanıyor. Ebu Zuhur havalimanına bu hafta yapılan saldırı, 2025 yılındaki gerilimin ardından yeni bir perde. Saldırının Netanyahu'nun iç siyasi hesaplarıyla bağlantılı olup olmadığı makul bir soru. Seçime daha iki ay olsa da şu anda anketlerdeki tablo ve iç siyasi tartışmalara bakmak bu soruların cevapları için faydalı.

7 Ekim hesaplaşması

İsrail, Ortadoğu'da dengeleri sarsan saldırılardan dört yıl sonra yeniden Ekim ayında sandığa gidiyor. 120 sandalyeli parlamentoda hükümet kurmak için 61 sandalye gerekiyor ancak mevcut tabloda hiçbir parti bu çoğunluğa ulaşamıyor. Bu nedenle koalisyon pazarlıkları kadar hükümetin kurulamaması ve yeni bir seçim ihtimali de gündemde. Bu seçim büyük ölçüde 7 Ekim sonrası Netanyahu politikalarının bir hesaplaşması. Seçmen güvenlikte "şahin" çizgisini korusa da savaşın yürütülmesi ve 7 Ekim'deki istihbarat zafiyeti sebebiyle hükümetten hesap sormaya hazır görünüyor.

Askerlik düzenlemesi ve anayasa

Seçim kampanyalarının bir başka kırılım noktası dini gerekçelerle askere gitmeyen ve bu anlamda toplumda ayrışan 'Harediler'. Yüksek Mahkeme'nin askere alınmaları yönündeki kararına rağmen Netanyahu hükümeti onların muafiyetlerini korumak için Meclis'ten yasa geçirdi. Anketlerde Netanyahu'nun önünde görünen muhalefet savaş koşullarında yükün eşit paylaşılmasını istiyor. Bu kişilerin askere alınmalarını savunuyor ve destek buluyor. Ayrıca anayasal düzen ve kurumların yeniden inşası da önemli seçim gündemlerinden...

İktidar bloğunda son tablo

İsrail Demokrasi Enstitüsü'nun verilerine göre toplumun %66'sı Gazze'deki operasyonların sona erdirilmesi gerektiğini düşünüyor. 100 kişiden 61'i Nethanyahu'nun seçimlerde yeniden aday olmasına karşı olsa da Netanyahu'nun -anket ortalamalarına bakıldığında- 21 ila 25 sandalyede kalabileceği hesaplanıyor. Bu, partisi Likud için gerileme demek. Nethanyahu'ya kıyasla daha sağda kalan, agresif şekilde 'Büyük İsrail projesi' için çalışan Itimar Ben Gvir'in partisi 7 ila 10 sandalyede görülüyor. Filistin konusunda sağda duran ama birinci sıraya Haredi toplumunun çıkarlarını koyan UTJ (United Torah Judaism) da anketlerde en fazla 8 sandalyeye ulaşabildi. Filistin konusunda sağda yer alsa da daha fazla savaş istemeyen Shas partisi ise 7 ile 9 sandalye aralığında. Sağın en ucunda duran Bezalel Smotrich'in partisi ise baraj altında (%3,25) kalma riskiyle karşı karşıya. Bu senaryo mevcut iktidar koalisyonun çökmesi ve 61 sayısına ulaşmak için yeni ortaklar aramak zorunda olduğu anlamına gelecek.

Umut eski Genelkurmay Başkanı'nda

Muhalefet cephesine baktığımızda, burada Nethanyahu'nun koltuğunu sallayabilecek bir isim var: Kurumsal restorasyon, anayasa gibi seçim vaatleri olan eski Genel Kurmay Başkanı Gadi Eisenkot. Geçmiş görevi ve vaatleri Eisenkot'un Yashar Partisi'ni liderliğe taşıyor. Oğlunu ve iki yeğenini Gazze'de kaybetmiş bir isim olması, anketlerde ulaştığı 22-25 sandalye, toplumun sempatisini kazandığını gösteriyor.