Geçen hafta Ankara'da yapılan NATO zirvesi ve bu zirve esnasında Zelenski'nin Trump ile yaptığı görüşme, Ukrayna yönetimine Rusya karşısında biraz moral vermiş görünse de Ukraynalı uzmanların önemli bir bölümü gelişmelere pek iyimser yaklaşmıyor. ünkü her ne kadar Batılı ülkeler Ukrayna'ya yardım vaatlerinde bulunsa da bu yardım vaatlerinin ne ölçüde gerçekleşeceği belli değil. Bundan da ötede, şimdiki Avrupalı liderler Ukrayna yönetimini destekleyen mesajlar verse de gelecek yıla bu liderlerin kaç tanesinin koltuğunu koruyacağı belirsiz. Nitekim önümüzdeki yıl, Avrupa'da Ukrayna açısından kritik öneme sahip üç ülkede; Almanya, Fransa ve Polonya'da seçimler olacak. Kamuoyu yoklamaları her üç ülkede de Ukrayna savaşına destek verilmesine kesinlikle karşı çıkan ve (Polonya'dakiler hariç) Rusya'ya yakın çizgideki sağ adayların kazanma ihtimalinin güçlü olduğuna işaret ediyor. Bu da daha önceden sıkça kullandığımız bir ifadeyle Ukrayna'nın arkasında bir Batı cephesi açılmadı demek olacak.

Ukrayna'nın Polonya'yla ilişkileri şu anda da yeterince sorunlu. ünkü Başbakan Donald Tusk'un Zelenski'ye daha olumlu yaklaşmasına karşılık, Cumhurbaşkanı Nawrotski, bu politikaya karşı olan tavrıyla biliniyor. İki ülke arasında son birkaç yıldır epey sorunlu olan ilişkilerdeki skandallar, çuvala sığmayacak kadar büyüdü.

Ukrayna'nın dünü ve bugünü ile bu savaşa gelen süreci anlattığım, Cumhuriyet yayınlarından çıkan "Ukrayna: Dünyanın Siyasi Fay Hattı" adlı kitabımda da anlatıyorum (naçizane, tavsiye ederim): Ukraynalılar, mesela Balkan milletlerinden farklı olarak tarihle yatıp kalkmıyor. Bugünü de tarihe göre değil, aksine tarihsel olayları bugünkü ilişkilerine göre değerlendiriyor. Şunu söylemek istiyorum: Ukrayna toprakları tarih boyunca, üç gücün arasında bulunmuş: Batıda Polonya, doğuda Rusya, güneyde Kırım Hanlığı ve Osmanlı Devleti. Her üçüyle de Ukraynalıların sorunları olmuş. Ne var ki tarih kitaplarında bu devletlere ve milletlere dair anlatım, hükümetten hükümete değişiyor. Ukrayna'da Rusya'ya yakın bir yönetim varsa Rusya'yla yaşanmış sorunlar es geçilip Polonya ve/veya Türklerle olan sorunlar öne çıkartılıyor, Batı yanlılarının olduğu dönemdeyse Polonyalılarla zıtlaşmalar es geçiliyor, buna karşılık "Ruslar geçmişte de bize kötülük etmişti" türü söylemler egemen oluyordu.

Polonya'yla tarihte yaşanan sorunlar, Ruslarla yaşananlardan hiç de hafif değil. Fakat Ukrayna'da Batı yanlısı yönetimler yıllarca Polonya'yı "Ukrayna'nın Batıdaki avukatı" olarak adlandırdıkları için, Polonyalılarla olan biteni görmezden gelmeyi seçiyorlardı.