Geçen hafta, Atatürk'ün en temel ilkesinin tam bağımsızlık olduğu konusunda yazmış olduğum yazıya sizlerden olumlu yanıtlar aldım. ok teşekkür ederim. Onuncu Yıl Marşı'nın en sevdiğim dizesi, "Tersine dönse dünya, yolumuzdan dönmeyiz" der. Cumhuriyete bağlı bizlerin, tersine dönen dünyada yolumuza devam etmesinin önemli bir şartı da Kemalist pusulayı yanımızdan eksik etmemektir.
Bu satırları yazdığım sırada, benim yaşadığım ve habercilik yaptığım Ukrayna'da sirenler çalıyor, bombalar patlamaya devam ediyor. Beş yıla yakın zamandır değişmeyen ve maalesef artık kanıksanan, rutine dönen bir tablo bu. Rutin dışı gelişmeleri zaten Cumhuriyet gazetesinde sizlerle paylaşıyorum. Fakat önceden de yazdığım üzere, bu savaşın kaderi, sahadaki gelişmelerden çok dünyadaki güç dengelerine bağlı.
BATI'DA KAYGIYA YOL ATIİşte bu güç dengeleri açısından önemli bir buluşma bu hafta yapılıyor. in'in Şıncın kentinde bu hafta düzenlenecek olan Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği Örgütü zirvesi çerçevesinde ABD, Rusya ve in liderleri bir araya geliyor. Rusya'nın isteğiyle gündeme gelen bu Putin-Trump-Şi zirvesi, şimdiden Batı'daki liberal çevrelerde kaygıya yol açtı. Bu kesimler zirveyi II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'nın Sovyetler Birliği ile Batı arasında nüfuz alanlarına bölündüğü Yalta Konferansı'na benzetiyorlar.
Peki, gerçekten öyle mi Bunu anlamak için Yalta Konferansı'na bakalım:
Bu konferans, II. Dünya Savaşı'nın bitmesine ramak kala, 1945 Şubat'ında, Kırım'ın Yalta kentinde, dönemin ABD, İngiltere ve Sovyet liderleri Roosevelt, Churchill ve Stalin'in liderliğinde yapılmıştı. Naziler o dönemde Doğu Avrupa'da bazı yerlerde direnmeyi sürdürse de Nazi Almanya'sının yıkılacağı kesinlik kazanmış ve iş, ondan oluşacak boşluğu kimin nasıl dolduracağını belirlemeye kalmıştı. Bu üç devletten "üç büyükler" diye bahsedilse de iki devletin (ABD ve SSCB) büyümekte olduğu, İngiltere'ninse egemen konumunu kaybetmekte olduğu bir dönemdi bu. Sonraki yıllarda dünyanın gidişatını ABD ve SSCB belirleyecekti.
in'deki zirvenin üçlüsüne baktığımızdaysa ikisinin (ABD ve Rusya) güç kaybederken in'in yükselmekte olduğunu görüyoruz.
YENİ BİR DÜNYA DÜZENİ IKMAZUkrayna savaşı, bir taraftan Rusya'nın kendi yakın çevresinde güç kaybetmesine yol açtı. Ama diğer taraftan dünyanın Batı'dan ibaret olmadığını gösterdi. Zira, Biden'ın başkanlığı döneminde Batı'nın bir olup Rusya'ya yaptırımlar uygulamasına karşın Rusya çökmedi. ünkü Rusya'nın in dahil Batı dışı ülkelerle ilişkileri, ona ayakta durma imkânı vermişti. Fakat Trump'ın ikinci başkanlık dönemi de Batı'nın Trump'tan ibaret olmadığını gösterdi. ABD'deki son ara seçimler ise Trump'ın otoritesinin yılbaşından itibaren epey sarsılacağını, Rusya karşıtı Demokratların seslerini daha çok duyuracaklarını gösteriyor. İngiltere başta olmak üzere Rusya karşıtı çizgiyi sürdüren devletler böylelikle politikalarına daha fazla destek bulacak.

3