Parti yeni, tüzük eski!

Özgür Özel'in 38. Kurultay'da yaptığı konuşmayı siyasi gündemi izleyenler hatırlayacaktır. Özel, konuşmasında "yenilenmenin" kodlarını belirtmiş, önemli sözler vermişti.

Ön seçim, aday belirlemenin esas yöntemi hâline getirilecek; merkez yoklamasının alanı daraltılacaktı. Milletvekili ve belediye başkanı adaylarının belirlenmesinde üyenin ve delegenin iradesi güçlendirilecekti. Aday listeleri yalnızca genel merkezin tercihlerine göre şekillenmeyecek; bölgesel denge, kadınların ve farklı meslek gruplarının temsili de güvence altına alınacaktı.

Kısacası adayların genel başkan tarafından belirlendiği değil, örgüt tarafından seçildiği bir CHP kurulacaktı.

DAHA FAZLASI VARDI...

Özel'in yenilenme vaadi, adayların nasıl belirleneceğiyle sınırlı değildi. Genel başkanın karar yetkisi Parti Meclisi ve örgüt tarafından sınırlandırılacaktı. Üye, delege, Parti Meclisi ve Merkez Yönetim Kurulu (MYK) arasında sürekli işleyen bir katılım mekanizması kurulacaktı.

Delegeler, yalnızca kurultaydan kurultaya hatırlanan ve oyunu kullandıktan sonra kenara çekilen kişiler olmayacak; kurultaylar arasındaki dönemde de parti politikalarının oluşumuna katkı sunacaklardı.

VAADİN ÖZÜ

Vaat edilen model açıktı: Liderin ve genel merkezin ağırlıkta olduğu CHP'den, örgütün, üyenin, delegenin ve Parti Meclisinin güçlendirildiği bir CHP'ye geçilecekti. Yani, 38. Kurultay'da vaat edilen, yalnızca genel başkanın değişmesi değildi. Özel, lider merkezli parti modelinden örgüt merkezli parti düzenine geçileceğini söylüyordu.

YENİ PARTİ TÜZÜĞÜ

Bu konuşmanın üzerinden yaklaşık üç yıl geçti. Araya kurultay davaları, mutlak butlan tartışmaları ve siyasi krizler girdi. Sonunda Yeni Parti kuruldu.

Peki bu vaatleri ölçü alarak Yeni Parti tüzüğüne baktığımızda karşımıza ne çıkıyor

Sırayla bakalım...

-Ön seçim var ama esas değil

Tüzüğün 33 ve 35'inci maddelerinde ön seçim yer alıyor. Ancak ön seçim, beş aday belirleme yönteminden yalnızca biri. İl ve ilçe örgütlerinin görüşü alınsa da hangi yöntemin nerede uygulanacağına son olarak Parti Meclisi karar veriyor.

Üstelik örgüt denetiminde ön seçim yapılan yerlerde dahi genel merkez kontenjanı ayrılabiliyor. Bu kontenjanın oranı ve sınırı tüzükte gösterilmiyor. Ön seçim mümkün; fakat zorunlu değil.

-Örgütün oyu var, kararı yok

Üyelerin ön seçime, delegelerin aday yoklamasına katılabilmesi ve örgüt denetimindeki seçimlerin kesinleşmiş sonuçlarının Parti Meclisi tarafından değiştirilememesi düzenlenmiş. Ancak hangi yöntemin uygulanacağını yine Parti Meclisi belirliyor. Milletvekili adayları MYK'nın ön incelemesinden ve PM'nin onayından geçiyor.

Örgüt oy kullanabiliyor ama sandığın kurulup kurulmayacağına karar veremiyor.

-Kotalar var ama ertelenmiş

Tüzüğün 36'ncı ve Geçici 3'üncü maddelerinde bölge, cinsiyet, yaş ve meslek dağılımını gözeten hükümler bulunuyor. Ancak önemli ayrıntılar yönetmeliğe bırakılmış.

Yüzde 50 cinsiyet kotası hemen uygulanmıyor; tam oran dördüncü olağan kurultaya bırakılıyor. Ayrıca kota bütün adaylıkları kapsamıyor. Örneğin merkez yoklamasıyla belirlenenler ile belediye başkanı adayları açıkça kota kapsamına alınmıyor.