ABD/İsrail saldırdı, İran da Hürmüz Boğazı'nı kapattı. Dünya enerji krizine girdi. ABD ile İran heyetleri bugün İslamabad'da bir kez daha masaya oturacak. İslamabad'dan bir anlaşma çıkar mı Hürmüz açılır mı Anlaşma olmazsa Trump İran'a yıkıcı bombalama yapar mı Yaparsa bölgesel savaş çıkar mı İşte bu tartışmalar ve analizleri ardı ardına gündemi oluşturuyor. Evet. Şu anda şeklen Hürmüz'ün (Boğaz'ın) 2 kocası var: İran ve ABD. Hatırlayalım. Türk mizahının önemli isimlerinden Sadık Şendil tarafından yazılmış eserden senaryolaştırılan "7 Kocalı Hürmüz" seyirlik oyunu ile Hürmüz Boğazı kaç kocalı olacak Analizleri ilginç şekilde benzerlikler içeriyor. Dünya enerjisinin yüzde 25'inin geçtiği Hürmüz kimin denetiminde olacak
ABD Başkanı Trump da Washington'ın Hürmüz'ün kontrolünde rol almasını istiyor. Bu da tam açılma senaryosunun, taraflar arasındaki anlaşmazlık nedeniyle artık zor bir seçenek olduğunu gösteriyor.
Kontrollü geçiş Uluslararası basında yer alan değerlendirmelerde bu modelin fiilen sahada oluştuğu ve tarafların bu düzen üzerinden birbirine baskı kurmaya devam ettiği vurgulanıyor. Ancak bu yapı kalıcı bir çözüm değil, aksine kırılgan bir dengeye işaret ediyor. Hürmüz'e yeni nizam, teknik olarak açık olması için yeterli değil. Asıl belirleyici olan hattın güvenli, öngörülebilir ve siyasi baskılardan arınarak işletilip işletilemeyeceği.
BABÜLMENDEP KORKUSU
Hürmüz krizi yaşanırken, dünyanın çok stratejik Babülmendep Boğazı'nın da (Umman Denizi'ni Kızıldeniz-Süveyş Kanalı'na bağlayan boğaz) bugün ve yarınlarda (Husiler gibi) kapanması dünyanın korkulu rüyası oldu. ABD'nin yüzen kalesi USS George H.W. Bush, Orta Doğu'ya gelmek için alışılagelmiş Süveyş Kanalı rotasını değil, Afrika'yı boydan boya kat eden Ümit Burnu rotasını seçti. Yolu yaklaşık 10 bin kilometre uzattı. Dünyanın en gelişmiş savunma sistemlerine sahip bir uçak gemisi yolunu uzatıyorsa sorun büyüktür. ABD'nin uçak gemisi Bush'un "uzun yol" tercihinin arkasında yatan olası sebeplerden biri, Gerald Ford'un bölgedeki sır akıbeti... Dünya Hürmüz Boğazı krizi çözülse bile küresel ticaret deniz yolunda çok daha stratejik ve hayati Babülmendep Boğazı'nın kapanması korkusu yaşıyor. Yemen'deki Husiler ucuz teknolojilerle pahalı sistemleri felç edebileceklerini kanıtladılar. Babülmendep'in hep açık kalması yolunda dünya neler yapılabileceğini tartışıyor. Garantili geçiş için seçenekler masalarda.