Yatırım fonlarına ilgi her geçen gün artıyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre; fonların toplam portföy değeri 11 trilyon liraya dayandı. Fon piyasasındaki yatırımcı sayısı 5.97 milyon kişiye ulaştı. Hisse, altın, gümüş, faiz, tahvil, petrol... Fonlar aracılığıyla aynı anda birden fazla enstrümana yatırım yapılabiliyor. Hesaptaki 100 lirayla bile fon almak mümkün. Bir başka ifadeyle fonlar küçük adımlarla büyük yatırımların kapısı açılıyor.

'SAHİBİ KAÇMIŞ' SÖYLENTİSİ

Ancak son günlerde portföyünde ağırlıklı olarak hisse taşıyan fonlarla ilgili spekülasyonlar ve söylentiler artmaya başladı. 'Şu fondan para çıkışı hızlandı', 'Şu fonlar batacakmış', 'X portföyün sahibi yurtdışına kaçmış'.... Özellikle Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) hisse senedi fonlarına yönelik düzenlemesinden sonra konu daha çok gündeme gelmeye başladı. Peki fonu kim yönetir Devlet garantisi var mı Fon batarsa ne olur Fonda para kalır mı İşte tüm detaylarıyla fonlar...

NEDİR

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) yatırımcı bilgilendirme kitapçığında yatırım fonları için 'halktan topladıkları paralar karşılığı, ortaklık payı, kamu/özel sektör borçlanma araçları, ters repo gibi para ve sermaye piyasası araçlarından ve altın ile diğer kıymetli madenlerden oluşan portföylerdir' deniyor.

KİMLER KURABİLİR

Yatırım fonları yalnızca SPK tarafından yetkilendirilmiş portföy yönetim şirketleri tarafından kurulabiliyor.

RİSKLİ Mİ

Bu, fon türüne göre değişiyor. Risk 1 ila 7 arasında değişiyor. 1 en düşük risk seviyesi, 7 ise en yüksek risk seviyesini temsil eder. Örneğin; para piyasası fonlarının risk düzeyi 1-2 olurken hisse senedi yoğun fonların risk düzeyi 6-7 olabilir.

DEVLET GARANTİSİ VAR MI

Bu en çok merak edilen konuların başında geliyor. Fonlar mevduatla karıştırılmamalı. Mevduatta bulunan TMSF garantisi (1.2 milyon lira) yatırım fonlarında yok! Ancak fonlar Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) bünyesinde izlenebiliyor. Ayrıca fonlar SPK gözetiminde. Fonlar, üç ayda bir bağımsız denetimden de geçer.

TAKASBANK GÜVENCESİNDE

Zimmete geçirme söz konusu olur mu

Bir portföy yönetim şirketinin yatırım fonundaki paraları doğrudan zimmetine geçirmesi teknik ve yasal olarak çok zordur. Çünkü paranız portföy yönetim şirketinin kasasında değil, resmi saklayıcı kurum olan Takasbank nezdinde kendi adınıza tutulur. Şirket yöneticileri fon içindeki nakdi veya hisseleri kendi hesaplarına geçiremez, kendi borçları için rehin gösteremez. Fon yöneticisi parayı çalamaz ama yaptığı yanlış/kötü yatırımlar sebebiyle fon değer kaybedebilir. Fon yöneticileri kasıtlı bir şekilde usulsüzlük yaparsa hapis ve idari para cezaları alır.

ALACAKLAR İÇİN 2 MİLYON 65 BİN LİRA LİMİT

Yatırımcı Tazmin Merkezi devreye girer mi

Yatırımcı Tazmin Merkezi, faaliyet izni iptal edilen, iflas eden veya sermaye piyasası faaliyetlerinden doğan nakit ve sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getiremeyen yatırım kuruluşlarının, yatırımcıların alacaklarını ödeyemez duruma gelmesi halinde devreye girer. Yatırımcı Tazmin Merkezi tarafından 2026 yılı için yatırımcı başına ödenebilecek azami tavan tutar 2 milyon 65 bin 145 lira olarak belirlenmişti. Hisselerin değer kaybetmesinden doğan zararlar tazmin kapsamında değil.

DURUMUNU HER ZAMAN KONTROL EDEBİLİRSİNİZ

İsme kayıtlı fonlar nasıl sorgulanır

İsminize kayıtlı yatırım fonu veya katılım fonu varlıklarını öğrenmek için Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun (MKK) e-YATIRIMCI uygulamasını kullanabilirsiniz. e-YATIRIMCI sistemine e-Devlet şifreniz veya MKK sicil şifrenizle giriş yaptıktan sonra adınıza kayıtlı tüm hisse, yatırım fonu ve diğer sermaye piyasası varlıklarınızı portföy özetinizde görebilirsiniz. 7/24 sorgulama yapılabilir.

DEVİR YA DA TASFİYE EDİLİR!

Portföy şirketi batarsa ne olur