İstanbul'u anlamak, biraz da suyunu anlamaktan geçer. Boğaziçi'nin hırçın akıntılarını, Haliç'in durgun sularını ve Marmara'nın ufkunu hesaba katmadan bu kentin tarihini, mimarisini ya da ruhunu okumak mümkün değildir. Karaköy kıyısında, tam da Boğaziçi ile Haliç'in birbirine karıştığı o eşsiz noktada konumlanan İstanbul Modern, kapılarını açtığı "Akıp Giden Şehir" sergisiyle izleyiciyi tam olarak bu kadim ilişkinin merkezine davet ediyor. HSBC'nin sponsorluğunda hayata geçirilen ve küratörlüğünü Nilay Dursun ile Ümit Mesci'nin üstlendiği sergi, İstanbul'un suyla şekillenen doğal çevresini, kültür ve mimarlık tarihini yüzyıllar süren bir zaman tüneli içinden geçirerek bugüne taşıyor. 18. Yüzyıldan günümüze uzanan geniş bir zaman diliminde, 33 sanatçının 56 yapıtını bir araya getiren seçki; sadece manzaralara değil, o manzaraların ardındaki toplumsal belleğe, göçlere, karşılaşmalara ve dönüşümlere odaklanıyor.
MEKÂNLA BÜTÜNLEŞEN BİR SERGİ DENEYİMİ
"Akıp Giden Şehir"i sıradan bir koleksiyon sergisinden ayıran en güçlü unsurlardan biri, serginin kurulduğu mekânla kurduğu organik bağ. Renzo Piano imzalı müze binası, adeta serginin 57. Eseri gibi çalışıyor. Terastaki yansıtma havuzu Tarihi Yarımada ve Beyoğlu siluetini suyun yüzeyine taşırken, cephedeki özel paneller gün boyu değişen İstanbul ışığını içeriye süzüyor. İçeride Hoca Ali Rıza'nın, Abdülmecid Efendi'nin ya da Hikmet Onat'ın fırçasından çıkan Boğaz manzaralarına bakarken, başınızı çevirdiğinizde aynı suyun bugünkü gerçekliğiyle göz göze geliyorsunuz.
Sergi, yalnızca müzenin aşina olduğumuz koleksiyon başyapıtlarıyla yetinmiyor; sanat tarihimizin kıyıda köşede kalmış ya da ilk kez gün yüzüne çıkacak hazinelerini de izleyiciyle buluşturuyor. 18. Yüzyıldan 20. Yüzyıla uzanan süreçte kenti ziyaret eden Jean-Baptiste Vanmour, Carlo Bossoli, Fabius Brest ve Yolande Ardissone gibi isimlerin yanı sıra Cevat Erkul'un yapıtları İstanbul Modern'de ilk kez sergileniyor.
İstanbul Modern Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eczacıbaşı'nın da vurguladığı gibi bu sergi, suyu yalnızca kenti biçimlendiren coğrafi bir unsur olarak değil, yaşamı ve ortak hafızayı şekillendiren temel bir değer olarak ele alıyor. HSBC Türkiye Genel Müdürü Burçin Ozan'ın işaret ettiği kültürlerarası diyalog zemini de serginin her köşesinde kendini hissettiriyor.
Kentin hızla değişen dokusu içinde durup nefes almak, İstanbul'un yüzyıllardır hiç değişmeyen tek tanığına yani suyun kulak vermek ve farklı dönemlerden sanatçıların gözünden bu kadim şehri yeniden keşfetmek için "Akıp Giden Şehir" kaçırılmaması gereken bir durak
***
İSTANBUL'UN ORTASINDA BİR KIŞ MASALI
Kasım ayının sonuna yaklaşırken şehrin gri havası yerini yavaş yavaş o bildik, tatlı telaşa bırakmaya başladı. Vitrinler süsleniyor, kahve dükkanlarının menülerine tarçınlı sıcak içecekler ekleniyor ama itiraf edelim; İstanbul'un o yoğun temposunda gerçek bir "yılbaşı ruhu" yakalamak her zaman kolay olmuyor. Neyse ki bu kış, o ruhu aramak için uzaklara gitmemize ya da sadece alışveriş merkezlerinin koridorlarında dolaşmamıza gerek kalmayacak.

21