Trump'ın Maliki isyanı - BERCAN TUTAR

Bercan Tutar
01.02.2026
11

Dünyanın İran eksenli gerilime odaklandığı bir dönemde ABD Başkanı Donald Trump'ın Irak iç siyasetine ilişkin çıkışı biraz gölgede kaldı. Oysa Trump'ın Irak'ta 11 Kasım 2025'teki meclis seçimlerinden sonra yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen eski Başbakan Nuri El Maliki ile ilgili isyanı bence çok yerinde ve tarihi bir hamle.
329 sandalye için Irak'ta yapılan seçimlerde şu anki Başbakan Muhammed Şiya Es-Sudani'nin İmar ve Kalkınma Koalisyonu 1.3 milyon oyla 45 vekil çıkardı. Mesud Barzani'nin KDP'si 1.1 milyon oyla 26 sandalye kazandı. Eski Meclis Başkanı Muhammed Halbusi'nin Sünni Takaddüm Partisi 900 bin oyla 27 sandalye alırken Maliki'nin Kanun Devleti Koalisyonu ise 700 bin oyla 30 sandalye kazandı.
Hıristiyan, Ezidi, Şebek ve diğer azınlık gruplara ayrılan 9 kontenjan çıktığında kalan 320 sandalyenin son dağılımında Şiiler 187, Sünniler 77 ve Kürtler 56 vekillik çıkardı. Doğal olan Sudani'nin yeniden hükümeti kurmasıydı. Ancak İran yanlısı Şii partileri destek vermeyince Başbakan Sudani, Maliki adına geri çekildi.

***

Irak'ta başbakan Şii, cumhurbaşkanı Kürt ve meclis başkanı ise Sünnilerden seçiliyor. Başbakanın atanması için önce cumhurbaşkanının seçilmesi gerekiyor. Kürtler adaylıkta anlaşamayınca 28 Ocak'ta mecliste yapılması planlanan cumhurbaşkanı seçimi ertelendi.
Kürtler arasındaki uzlaşıya göre cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin KYB'si tarafından belirleniyor. Buna karşılık Kürt Bölgesi'nin başkan ve başbakanı ise Mesud Barzani'nin KDP'sinden seçiliyor.
2006-2010 ila 2010-2014 arasında iki kez başbakanlık yapan Maliki'nin Kürt cumhurbaşkanından onay alması gerekiyor. Fakat Maliki'nin başbakanlık için adı geçer geçmez Trump hemen itiraz etti.
Neden Çünkü Maliki, küreselci ve neo-concu ABD'nin Irak'ı mezhebi ve etnik temelli parçalayan işgal projesinin en önemli simalarından biriydi.
Maliki'ye Irak'ta verilen görevlerden biri de Türkiye'yi frenleyip İran'ın bölgesel güç haline getirilmesi senaryosuydu.
Maliki, işgalci güçlerin kendisine verdiği görevi hakkıyla yerine getirdi. Şii merkezli bir politika izleyerek Sünnileri ezdi.
Sünnilerin maruz kaldığı fiziki ve siyasi soykırım Irak'ta DEAŞ'ın ortaya çıkışını sağladı. Trump o anlamda Obama ile birlikte DEAŞ'ın asıl kurucularından birinin de Maliki olduğunu iyi biliyor. DEAŞ'ı palazlandıran Maliki 2014'te örgüte Musul'u adeta altın tepside sundu.

***