ABD ve İsrail'in İran ile savaşında dikkatler savaşın ne zaman sona ereceğine kilitlenmiş durumda. İnsanlar kazanan ve kaybedenden çok küresel bir etkiye yol açan bu savaşın ne şekilde olursa olsun bitmesini umuyor. Fakat bu savaş öyle beklendiği gibi bitmeyecek.
ABD'nin hedefine ulaşana kadar durmayacağını görüyoruz. Niyeti İran'ı teslim almak. Daha azına razı olmuyor. Zira değişen reel-politik dinamikler ABD'den yana. Büyük güçler arası rekabet döneminde vekil güçlere yönelik saldırılar pek görülmezdi. Küresel sıcak mücadele, Vietnam ve Kore ile İran-Irak savaşlarında görüldüğü üzere bizzat vekil güçler üzerinden veriliyordu.
Ancak küresel rekabet şimdi evrilmiş görünüyor. Ukrayna, Suriye, Venezuela ve İran örneklerinde görüldüğü üzere süper aktörler artık kendileri sahaya iniyor. Vekil güçlere de vekil savaşlara da artık ihtiyaç kalmadı.
***
Bu bağlamda küresel aktörler arasında bir "modus vivendi/geçici uzlaşma" söz konusu. Bu yeni küresel vites değişikliğinin nedeni ise ABD'nin Rusya'ya dair farklılaşan stratejik yaklaşımı. Zira Donald Trump'ın liderliğindeki ABD'nin en büyük hedeflerinden biri de Rusya'nın zayıflamasını önlemek.Ukrayna'da Rusya'ya tavizler veren Trump'ın amaçlarından biri de Moskova ile Pekin arasındaki yakınlaşmayı baltalamaktı. Zira iki süper gücün ittifakı ABD'nin en büyük kâbusudur.
Bu çerçeveden İran savaşına bakılırsa Rusya'nın stratejik sessizliğinin nedeni daha iyi anlaşılır. Üstelik Hürmüz Boğazı'ndan kaynaklanan enerji krizi de en çok Rusya'nın pozisyonunu güçlendiriyor.
Hâliyle İran'ı ABD'nin insafına terk eden Rusya, küresel işbölümünde üzerine düşeni hakkıyla yapıyor. Rusya'nın kritik ihaneti ile Çin'in pragmatik siyaseti ABD'nin İran'a yönelik istila ve paylaşım projesinde elini oldukça rahatlatıyor.
Bu konforla hareket eden ABD, İran'a yönelik beş aşamalı planını adım adım uyguluyor. Enerji krizi ve savaşın küreselleşmesi bile ABD'nin planlarını engelleyemiyor, engellemeyecek.
***
1995'te Amerikalı Albay John Warden'ın düşman devletleri dize getirmek için geliştirdiği projesinin adı, "Beş halkalı sistem (istila) modeli" adını taşıyor. Stratejik istila vektörünün ana merkezinde içeriye sızdırılmış
3