İsrail'in ellerini ovuşturduğu kriz

Sonunda beklenen oldu. İran ve Hürmüz krizi Yemen ve Babulmendeb Boğazı'na da taşındı. Yemen'de 2014'te başlayan iç savaştan bu yana ilk kez Nisan 2022'de devreye giren dört yıllık kırılgan ateşkes sona erdi. Görünen gerekçe İran'ın öldürülen Dini lideri Ali Hamaney'in 3 Temmuz'da Tahran'da düzenlenen cenaze merasimine katılan Husi heyetini taşıyan İran uçağının inişini engellemek isteyen Suudi Arabistan'ın Sana havalimanını bombalamasıydı. Uçak Hudeyde havalimanına indi.
Bunu savaş gerekçesi sayan Husiler, Riyad'ın desteklediği Yemen'deki Liderlik Konseyi denetimindeki bölgelere saldırmaya, Kızıldeniz'deki Suudi petrol tankerlerini ve şehirlerini hedef almaya başladı.
Yemen'de bozulan ateşkes uluslararası toplum tarafından tanınan Yemen hükümeti ile Husiler arasında 2 bine yakın kişinin serbest bırakılacağı 11 Temmuz'daki esir takasını da baltaladı.
Karşılıklı saldırılar 8 Eylül'de kırılma noktasına geldi. 2011'de devrilen Yemen Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih'in yerine geçen Riyad yanlısı Abdurrahman Mansur Hadi'ye karşı ayaklanan Husiler, 2014'te başkent Sana'yı ele geçirdi. Suudiler de Mart 2015'te Husilere savaş ilan etti.

***

O tarihten bu yana Yemen'de devam eden iç savaşta İran yanlısı Husiler Yemen'in kuzeybatı kesimlerini, uluslararası toplumun tanıdığı yönetim de başkenti Aden'e taşıyıp ülkenin doğusunu ve güneyini kontrol ediyor.
Geçen hafta Suudi Arabistan'ın Abha, Hamis, Muşayt, Cizan ve Necran şehirlerine saldıran Husiler, 9 Eylül'de ise Yemen Hükümeti kontrolündeki stratejik öneme sahip Zubab ilçesini, kıyı kenti Muha'yı ardından da Babulmendeb Boğazı'nın geçiş güzergahının tam kalbinde yer alan hayati önemdeki Perim (Meyyun) Adası'nı ele geçirdi. Ardından da Kızıldeniz'deki Büyük ve Küçük Haniş Adaları ile Zukar Adası'nı zapt ettiler.
Yani bir bakıma küresel ticaret ve enerji nakli için Hürmüz kadar kritik konumdaki Babulmendeb Boğazı ile Kızıldeniz'in hakimiyeti İran yanlısı Husilerin eline geçti.
ABD Başkanı Donald Trump, Riyad'ın talebine rağmen Husilere müdahale etmeyeceğini açıkladı. Çünkü Trump, Husilerle 6 Mayıs 2025'te imzaladığı ateşkes anlaşmasını bozmak istemiyor. Anlaşmaya göre Husiler Kızıldeniz'deki ticari gemilere ve Amerikan askeri gemilerine yönelik saldırıları durduracaktı.

***

Geldiğimiz aşamada Kızıldeniz'deki Husi krizi küresel enerji piyasalarını