Batı, Erdoğan'ın elini sıkma yarışında

Bercan Tutar
23.02.2025
121

Türkiye, Anadolu ülkesinden bir dünya devletine doğru emin adımlarla ilerliyor. Küresel güç haritalarında uzun zamandır en etkili aktör olarak gösterilen Türkiye hem eski dünyanın hem de yeni çok kutuplu sistemin kilit oyun kurucularından biri. Batı'nın akademi, medya ve düşünce kuruluşları Sayın Erdoğan liderliğindeki Türkiye'nin ezberleri ve dengeleri bozan bu yükselişini uzun zamandır yakından izliyor.
Ülkemizin sergilediği alternatif kalkınma modeli Çin ile birlikte yenidünyanın parlayan iki yıldızı diye niteleniyor. Aslında Fransız dergisi Le Point'in itirafına gerek yoktu. Bugünkü AK Parti Kongresi'ne gösterilen küresel teveccüh zaten her şeyi açıklıyor.
Müslüman kimliğiyle ve sergilediği göz kamaştıran performansıyla Türkiye, küresel sistemde ilk olarak Batılı oryantalist bakış açılarını tuzla buz eden bir 'Siyah Kuğu' işlevi gördü. Sekiz asırdır İslam dünyasının 'çelik çekirdeği' konumundaki Türkiye'nin stratejik hegemonyasını ve üç kıtaya nüfuz eden jeopoliitk derinliğini 'by-pass' etmeye yeltenen bütün aktörler akamete uğradı.
Bunun son örneği 2015'te Rusya, Fransa, ABD ve İran'ın Türkiye'yi Suriye'de elimine hamlesiydi. Fakat 8 Aralık 2024'teki halk devrimiyle bu aktörler büyük oranda Suriye denkleminin dışında kaldı. Yeni Suriye ve Ortadoğu artık Türk formatı ile şekilleniyor.

Sadece yeni Ortadoğu değil Orta ve Güneydoğu Asya'dan Kuzey Afrika'ya, Hazar ve Kafkasya'dan Aden Körfezi'ne, Baltık'tan Karadeniz ve Doğu Akdeniz'e kadar uzanan coğrafyalarda hiçbir bölgesel ve küresel güç Türkiye'siz oyun kuramıyor.
Sadece Türkiye'nin içinde yer aldığı projeler hayata geçebiliyor. Bir bakıma Doğu-Batı ekseninde Asya Pasifik'in kıyısındaki Kuala Lumpur'dan Atlantik kıyısındaki Marakeş'e ulaşan yatay hat ile Kuzey-Güney boylamında Hazar'dan Umman Denizi'ne uzanan dikey hatta, küresel aktörlerin bütün güç arayışları Anadolu'nun merkezinde yer aldığı tarihi nüfuz alanlarımızdan geçmek zorunda. Bu nedenle Türkiye'nin onay vermediği hiçbir proje başarıya ulaşmıyor. Ülkemizin ağırlığının farkında olan ABD'nin eski başkanlarından Bill Clinton daha 1990'larda boşuna '21. yüzyılı Türkiye şekillendirecek' dememişti.
Bu gerçeği küresel güçler yüzyıllardır biliyor. En büyük korkuları Türkiye'nin sahip olduğu imparatorluk refleksinin yeniden harekete geçmesiydi. Ancak korkunun ecele faydasının olmadığını bir kez daha gördüler. Ve Batı'nın Osmanlı'dan tevarüs ettiği evrensel