ABD Başkanı Donald Trump, göreve geldikten dokuz ay sonra 'yumuşak realizm' diyebileceğimiz doktrinini açıkladı. 4 Aralık günü Beyaz Saray'ın internet sitesinde "ABD'nin Ulusal Güvenlik Stratejisi/2025" adıyla yayımlanan 29 sayfalık belgedeki Trump doktrinini 'fazla şahinleşmeden güçlü' ve 'fazla güvercinleşmeden de ölçülü' şeklinde özetlemek mümkün.
Belge dünyada büyük ilgi görürken Avrupa'da derin bir sarsıntıya yol açtı. Çünkü belgede Amerika'nın Avrupa, Asya, Afrika, Hint-Pasifik ve Ortadoğu'ya yönelik şimdiye kadar izlediği geleneksel stratejileri terk edeceği kaydediliyor.
Avrupa'nın zayıflığına vurgu yapılan belgede "Önceki strateji belgeleri ittifakları, serbest ticareti, çok taraflılığı ve kurallara dayalı bir uluslararası düzeni sürdürmeyi vurguluyordu. Fakat 2025 belgesi bu tür taahhütleri sürdürülemez bir yük olarak görüyor" denilmesi dikkat çekici.
Avrupa'nın savunduğu müdahaleci liberal düzen yerine ABD artık dünyanın jandarmalığını bıraktığını ve rejim değişikliği politikalarına son verdiğini açıklıyor. Zaten ABD'nin Ankara elçisi Tom Barrack da tam belgenin açıklanmasından hemen sonra ABD'nin 1946'dan beri onlarca ülkede 93 rejim değişikliği ve darbe gerçekleştirdiğini itiraf etti. Bir bakıma Trump doktriniyle artık bu dönemin kapandığını söylüyor.

***

Belgede "Rusya ve Çin artık bizim için birincil tehdit değil. Çin ile ekonomik rekabete girişeceğiz" denilmesine Rusya da Çin de inanmadı. Kremlin, belgeyi emperyalist mahiyetle suçladı. Pekin ise 'soğuk savaş' mantığının ürünü diye eleştirdi.
Ancak en büyük tepki belgede Trump'ın bir bakıma üstünü çizdiği Avrupa'dan geldi. Belgede kıtanın sorunlarını aşamazsa 20 yılda yok olma riskiyle karşı karşıya kalacağı, Avrupa ile bir kültür savaşı ve değerler çatışması yaşandığının vurgulanması Avrupalıları çıldırttı. Avrupalıları çileden çıkaran asıl şeyse belgede en büyük düşman Rusya'ya zeytin dalı uzatılmasıydı.
AB Dış İlişkiler Şefi Kaja Kallas, "Eleştiriler özgüvenimizi sarsmamalı" derken Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, belgedeki tespitleri 'ülkesinin içişlerine müdahale' diye niteledi.
İngiliz The Guardian gazetesi belgeyi, "Trump'tan Avrupa aşırı sağına tam destek. Direnişi geliştirin!" diye yorumladı. Fransız Le Monde, "ABD Avrupa'ya kültürel savaş ilan etti" diye yazdı. BBC "ABD, Avrupalı müttefiklerini zayıf ve yetersiz diye niteliyor" derken küreselcilerin şahin temsilcisi The Economist de "Bu belge, Trump'ın tutarsız dış politikasının manifestosu. Atlantik'i birleştiren değerleri reddediyor" ifadelerini kullandı.

***

Amerikan medyası ise daha temkinli ve rasyonel bir dille yaklaştı Trump'ın strateji belgesine.