Biz takıntılı bir milletiz.

Dünya ülkeleri, yapay zekânın, savaşların, iklim krizi ve teknolojik dönüşümün küresel düzeyde yol açacağı tehlikeleri tartışırken, bizim gündemimiz hep aynı, hiç değişmiyor. Kürt vatandaşlarla ilgili hemen her konuda olduğu gibi, şimdi de trafik tabelalarındaki Kürtçeyi tartışıyoruz. Hem de ne tartışma!

Kimileri kaldırılmasını istiyor, kimileri de bu tabelaları "Terörsüz Türkiye" tartışmasının bir göstergesi sayıyor. Bir taraf bunu eski Türkiye'nin yasakçı refleksi olarak yorumluyor. Diğer taraf yol tabelasını Cumhuriyetin resmi dili üzerinden tehdit olarak okuyor.

Oysa tabelanın tek bir görevi var. Size gideceğiniz yolu gösterir. Şuraya gidecekseniz sağa, buraya gidecekseniz sola dönün der. Ama bizde tabela yol göstermekten çıkıyor, memleketin bütün siyasi tartışmasını sırtına yükleniyor.

Bir insanın konuştuğu dilin makbul, meşru ya da kabul edilebilir olup olmadığına kim karar veriyor

Dünyanın başka ülkelerinde de diller konusunda tartışmalar yaşanıyor elbette. Ama bizdeki gibi birden fazla dilin varlığı, devletin varlığıyla karşı karşıya getirilmiyor.

Mesela Galler önce "İki dil güvenliği bozuyor mu" diye araştırdı. Sorun yaratmayacağı anlaşılınca yol tabelalarında İngilizce ve Galce birlikte kullanılmaya başladı. İsviçre'de bölgeye göre değişiyor. Bazen Almanca, Fransızca tabelalar görmek mümkün. İrlanda'da sadece yollar değil, önemli yapılarda da tabelalar İrlandaca ve İngilizce birlikte yazılı. Belçika'da sokaklarda tabelalar Fransızca ve Felemenkçe. İsrail'de bile tabelalar İbranice, Arapça, İngilizce birlikte yazılıyor.

Yani birden fazla dil aynı tabelada olunca ne oluyor Devletler mi bölündü, ülkeler ellerinden mi gitti ya da ülkelerin sınırları mı değişti Dünyanın hiçbir yerinde tabelada iki dil var diye bir devlet ortadan kalkmaz, bayrak da inmez. Aksine bir insanın kendi dilinde yolunu bulabilmesi, devletin vatandaşıyla kurduğu ilişkinin ne kadar normalleştiğini gösterir.

★ ★ ★

Bizde ise Kürtçe bir kelime gördüğümüzde anında durumu manipüle ediyoruz. Bunun üzerinden siyaset yapıyoruz. Nereye yazmış Neden şimdi yazmış Bu kime, neyin mesajı Oysa bazen bir tabela birlikte yaşama iradesini ortaya koyar.

Üstelik bunca tartışmaya neden olan Diyarbakır'daki tabelalar yeni değil. 10 yıldır o tabelalar orada duruyor. Dolayısıyla önce bu tabelaları bugün kimin tartışmalı hale getirdiğine bakmak gerekir.