ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bir araya gelerek dünyanın geleceği üzerine yayımladıkları bildiride üçüncü madde, devlet görevlilerinin uluslararası mahkemelerdeki dokunulmazlığı üzerine.
Bu üç liderin birbirleri ile mücadele ederken uluslararası mahkemelerin yetkileri ve devlet görevlilerinin dokunulmazlığı söz konusu olduğunda aynı bildiride buluşmaları dikkat çekici. Dolayısıyla insan ister istemez soruyor:
Dünyayı yönetenler, dünyanın geri kalanına hukuk anlatırken, kendileri için hukukun dışında bir alan mı açmak istiyor
Çünkü bu ortaklık, dünyayı yönetme iddiasındaki üç gücün, kendilerini ve devlet görevlilerini uluslararası hukukun müdahalesinden koruma konusunda ortak bir hassasiyet taşıdığını düşündürüyor.
★ ★ ★
Bugün savaş suçlarıyla suçlanan bir devlet başkanı, yarın uluslararası mahkemenin karşısına çıkmasın, ülkesini savaşa sürükleyen, sivillerin ölümünden sorumlu tutulan, hakkında tutuklama kararı bulunan bir lider, makamını kaybettiğinde hesap vermesin istiyorlar.
Öyle ya, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında Ukrayna'daki savaş kapsamında tutuklama kararı var. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hakkında Gazze'de soykırım suçlamaları nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin tutuklama kararı bulunuyor. Şi Cinping ve üst düzey Çinli yetkililer hakkında Uygur Türklerine yönelik soykırım gibi nedenlerle suç duyuruları var. Trump hakkında da açılmış yüzlerce dava var.
Elbette bu bildiri, Putin'i, Netanyahu'yu ya da herhangi bir lideri yargılanamaz hale getirmiyor. Ama uluslararası yargının yetkisine ve devletlerin bu kararları uygulama yükümlülüğüne karşı siyasi bir tutum ortaya koyuyor. Asıl tehlike de burada.
★ ★ ★
Üç liderin ortak bildirisinde üçüncü madde aynen şöyle:
"Üç devlet başkanı, devlet rızası ilkesinin ve devlet görevlilerinin dokunulmazlıklarına saygının büyük önem taşıdığını kabul etmiş ve Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri kurumların yetkilerini kötüye kullanmamaları gerektiği konusunda mutabık kalmıştır."

2