Dijital dünyanın görünmeyen savaşı: Amerika'da neler oluyor

Bir ülkenin ekono­mik gücünü ölçmek istediğimizde genellik­le milli gelirine, askeri kapasitesine, teknolojik üstünlüğüne ve finans piyasalarının büyüklü­ğüne bakarız. Peki dün­yanın en güçlü ekono­misinde bankacılık sis­temleri, hava ulaşımı, iletişim ağları ve teknoloji plat­formları birkaç gün içerisinde peş peşe aksarsa ne düşünmeliyiz

Son günlerde Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşananlar tam da bu soruyu gündeme getiriyor.

Microsoft'un Outlook ve Te­ams hizmetlerinde yaşanan ke­sintileri, Amerikan hava trafiği­nin saatlerce durdurulması iz­ledi. JPMorgan Chase'in işlem sistemlerinde sorunlar ortaya çıktı. Ardından Amerikan Ulusal Güvenlik Ajansı NSA'nın gizli iç iletişim ağı etkilendi. Apple'ın ba­zı hizmetleri ve Marriott'un diji­tal sistemleri de benzer sorunlar­la karşılaştı.

Birbirinden bağımsız görünen bu olayların kısa bir zaman dili­minde yaşanması, doğal olarak aynı soruyu akıllara getiriyor: Amerika'ya yönelik geniş çaplı bir siber saldırı mı söz konusu

Bugün itibarıyla böyle bir sal­dırıyı doğrulayan somut kanıt bu­lunmuyor. Amerikan yetkilileri ve ilgili şirketler, yaşanan sorun­ları ağırlıklı olarak teknik arıza­lar, yazılım güncellemeleri ve eski altyapılarla açıklıyor. Dolayısıyla bütün bu olayları tek merkezden yönetilen bir operasyon olarak değerlendirmek doğru olmayabi­lir. Ancak asıl üzerinde durmamız gereken mesele belki de bundan daha önemli.

Dünyanın en güçlü ekonomi­si, kendi dijital altyapısına ne kadar hâkim

Yeni dünyanın görünmeyen cepheleri

Geçmişte ekonomik savaşlar büyük ölçüde enerji kaynakları, ticaret yolları ve üretim tesisleri üzerinden yürütülürdü. Petrol ar­zındaki bir kesinti sanayiyi dur­durabilir, önemli bir limanın ka­panması uluslararası ticareti ak­satabilirdi.

Bugün bunlara yeni bir unsur eklendi: Dijital altyapı.

Bankaların ödeme sistemle­ri, hava trafik kontrol merkezle­ri, enerji şebekeleri ve kamu ku­rumlarının haberleşme ağları bir­birine bağlı teknolojik sistemler üzerinde çalışıyor. Bu sistemle­rin herhangi birinde ortaya çıkan ciddi bir aksama, yalnızca ilgili kurumu değil, ekonomik hayatın tamamını etkileyebiliyor.

Bir havalimanında yaşanan teknik sorun binlerce uçuşu et­kileyebiliyor. Bir bankanın öde­me altyapısındaki kesinti, işlet­melerin nakit akışını bozabiliyor. Bulut hizmetlerindeki bir arıza, dünyanın farklı ülkelerinde faa­liyet gösteren şirketleri aynı anda çalışamaz hale getirebiliyor.

Artık ekonomik güvenliğin sı­nırları yalnızca ülkelerin coğrafi sınırlarından geçmiyor.

Siber saldırı mı, sistemin kendi kırılganlığı mı

Yaşanan gelişmeler karşısında üç ihtimal üzerinde durulabilir.

Birincisi, dışarıdan gerçekleş­tirilen koordineli bir siber saldırı. Böyle bir ihtimalin varlığı, saldı­rının gerçekleştiği anlamına gel­miyor. Ancak devletlerin kritik altyapılarını hedef alan siber ope­rasyonların ulusal güvenlik açı­sından taşıdığı risk ortada.

İkincisi, devlet kurumları tara­fından gerçekleştirilen kontrol­lü bir operasyon ihtimali. Sosyal medyada dile getirilen bu senar­yoyu destekleyen doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor. Bu neden­le söz konusu iddiayı bir açıkla­ma olarak kabul etmek mümkün değil. Üçüncü ihtimal ise çok da­ha düşündürücü: Sistemlerin her­hangi bir saldırı olmadan da ciddi biçimde aksayabilecek kadar kar­maşık ve birbirine bağımlı hale gelmesi.

Üstelik açıklanan teknik bulgu­lar şimdilik bu üçüncü ihtimalin önemini artırıyor.

Finans piyasaları açısından yeni risk

Burada yatırımcıların da dikkat etmesi gereken bir değişim var.