Son yıllarda teknoloji dünyasında yaşanan dönüşüm, artık hızdan çok ölçek üzerinden okunuyor. Daha küçük, daha az enerji tüketen ve daha bağımsız çalışan sistemler… ABD'de geliştirilen ve dünyanın en küçük programlanabilir otonom robotları olarak tanımlanan bu yeni yapı, tam da bu eğilimin somut bir örneği.

Michigan Üniversitesi ve Pensilvanya Üniversitesi mühendislerinin geliştirdiği mikroskobik robotlar, bir kum tanesinden daha küçük boyutlarıyla dikkat çekiyor. Boyutları yaklaşık 200x300x50 mikrometre. Ancak bu çalışmayı önemli kılan unsur, boyutlarından ziyade, harici kontrol olmadan çalışabilmeleri.

Otonomi Kavramı Yeniden Tanımlanıyor

Bugüne kadar "otonom robot" denildiğinde, genellikle güçlü işlemciler, bataryalar ve karmaşık yazılımlar akla geliyordu. Bu çalışmada ise robotlar ne batarya taşıyor ne de klasik anlamda bir işlemciye sahip.

Bunun yerine, çevresel uyaranlara tepki veren, önceden programlanmış fiziksel davranışlara dayalı bir sistem kullanılıyor. Robotlar ışığa yöneliyor, karanlıktan uzaklaşıyor ve basit görevleri insan müdahalesi olmadan yerine getirebiliyor.

Bu yaklaşım, robotların yazılımla yönetilmesi yerine, fiziksel özellikleri sayesinde karar verebildiği yeni bir döneme işaret ediyor.

Sürü Davranışı ve Dayanıklılık

Çalışmanın bir diğer kritik yönü ise bu mikrorobotların tekil değil, kolektif düşünülmesi. Araştırmacılar, yüzlerce robotun bir araya gelerek ortak bir hedef doğrultusunda hareket edebildiğini gösteriyor.

Bu yapı, klasik sistemlerdeki "tek noktadan arıza" riskini ortadan kaldırıyor. Bir robotun işlevini yitirmesi, tüm sistemi durdurmuyor. Bu da özellikle tıbbi uygulamalar açısından ciddi bir avantaj sağlıyor.

Uygulama Alanları

Araştırmacılar bu teknolojinin kısa vadede laboratuvar ortamında, orta vadede ise tıp ve çevre bilimlerinde kullanılabileceğini belirtiyor.

Özellikle damar içi ilaç taşıma, enfeksiyonlu bölgelerin tespiti, mikro ölçekte ölçüm ve gözlem gibi alanlar öne çıkıyor. Robotların çok küçük olması, insan vücudu gibi hassas ortamlarda minimum riskle çalışabilmelerini mümkün kılıyor.

Aynı yaklaşım, su kaynaklarının analizi, mikroplastik tespiti ve ulaşılması zor bölgelerde çevresel ölçüm gibi alanlarda da potansiyel sunuyor.

Teknolojide Yeni Bir Eşik

Bu gelişme, robotların "daha akıllı" olmasından çok, daha uygun şekilde tasarlanması gerektiğini gösteriyor. Büyük işlem gücü yerine doğru fiziksel prensipler, yüksek enerji yerine çevresel uyum…

Teknoloji tarihinde çoğu kırılma noktası ilk anda gösterişli değildir. Ancak zaman içinde altyapıyı değiştirir. Mikroskobik otonom robotlar da tam olarak bu kategoriye giriyor.

Sağlık alanında bir girişim de ChatGPT'den geldi

Bir zamanlar ChatGPT'ye sadece iki şey soruyorduk:
"Bu maili daha düzgün yazar mısın"
"Şu kod neden çalışmıyor"

Bugün ise bambaşka bir eşiğin önündeyiz. Artık soru şu:
"Bu tahlil sonucu normal mi"

OpenAI, ChatGPT'nin içine "ChatGPT Health" adı verilen yeni bir alan ekleyerek sessiz ama son derece kritik bir kapıyı araladı. Bu yeni alan; kan tahlilleri, laboratuvar sonuçları, beslenme düzeni, egzersiz alışkanlıkları ve hatta bazı sağlık kayıtlarını okuyup anlamlandırabilen bir yapıyı hedefliyor. Yani ChatGPT artık sadece metin üreten bir araç değil; veriyi yorumlayan bir dijital sağlık asistanı olmaya aday.

Bu gelişme ilk bakışta kulağa oldukça cazip geliyor. Düşünün elinizde karmaşık bir kan tahlili sonucu var. Referans aralıkları, kısaltmalar, teknik terimler… Doktora gitmeden önce "bir ön fikir" edinmek istiyorsunuz. ChatGPT Health tam da burada devreye giriyor. Test sonuçlarını sadeleştiriyor, neyin ne anlama geldiğini anlatıyor, hatta beslenme ve yaşam tarzı önerileri sunuyor.

Ancak işin cazibesi kadar ağırlığı da var.