Bir kesim var; kendilerine ilerici, çoğulcu, sosyalist, halkların dostu gibi pek çok sıfat yakıştırıyorlar. Dünyanın neresinde bir kimlik, bir kültür, bir halk söz konusu olsa (güya) hassasiyetleri zirve yapıyor; fakat iş "Türk" kelimesine gelince bütün bu evrensel hassasiyetler nedense buharlaşıyor. Haluk Bilginer'in "Türk sineması yerine Türkiye sineması diyelim" çıkışıyla yeniden alevlenen tartışma, bu zihniyetin belirgin örneklerinden biri.
Doğrusu bu memleket, kendi kendinin oryantalisti olan aydınından çok çekti, çekmeye de devam ediyor. Neden Fransız sineması, Alman sineması, İtalyan sineması denildiğinde kimsenin aklına etnik köken sayımı yapmak gelmiyor ama bizimkiler bunu yapmayı bir marifet sanıyor. O çok sevdikleri Avrupa ülkelerinde kimse herkesin aynı soydan geldiğini iddia etmiyor; çünkü ulusal kültürün adıyla etnik kimliğin aynı şey olmadığını gayet iyi biliyorlar. Ama sıra Türk sinemasına gelince birdenbire kavram uzmanları sahneye çıkıyor: Yok efendim Türk sineması değil, Türkiye sinemasıymış! Türk demek dışlayıcıymış, Türkiye demek kapsayıcıymış!
Ne güzel iş yahu! Dünyanın bütün halklarına kendi adlarıyla var olma hakkı tanıyacaksın, sıra Türk'e gelince adını değiştirmeyi ilericilik diye pazarlayacaksın. Başkalarının kültürel kimliğini tanımak özgürlük, Türk'ün kendi kültürünü kendi adıyla anması ise sakıncalı! Bunun adı enternasyonalizm değil, olsa olsa "seçmeli enternasyonalizm"dir.
Kendilerine solcu/sosyalist diyenlere küçük bir hatırlatma: Ulusal kimlikten rahatsız olmakla milliyetçiliğe karşı olmak aynı şey değildir. Fransız solcusu Fransa'nın kültürel kimliğini savunurken kendi devletini eleştirebilir; Alman solcusu Alman kültürünü inkar etmeden sosyalist olabilir. Ama bizim bazı entelektüellerimiz için Türk kimliğine mesafe koymak neredeyse bir entelektüel yeterlilik belgesi!
Bir refikimizin çok güzel ifade ettiği gibi: Bu ülkenin zor zamanlarında cefa çekilecekse 'Türk' en önde, ama iş ahkam kesmeye gelince 'Türk'e karşı bir törpüleme hamlesi...

1