Bu yılki Oscar'larda "en iyi animasyon film" kategorisinde aday olan "Arco", son yılların en çok konuşulan yapımlarından. Ugo Bienvenu'nün tamamı el çizimi animasyon tekniğiyle ortaya çıkardığı film, iklim krizini merkezine alırken bunu karamsarlığa saplanmadan; umut, hayal gücü üzerinden anlatıyor. Filmin yapımcıları arasında Natalie Portman var. Ünlü oyuncu İngilizce seslendirme kadrosundaki performansıyla da animasyona imzasını atıyor. Bu röportajı Natalie Portman'ın İstanbul ziyaretinin hemen ardından gerçekleştirdim. Türkiye ve İstanbul'a bayıldığını, kocaman bir gülümsemeyle özellikle vurguladı. İşte Portman ve Ugo Bienvenu ile "Arco"nun hem yaratım sürecine hem de "daha empatik bir gelecek" hayaline uzanan sohbetimiz.

◊ Yazım süreciniz nasıldı Hem çocuklara hem yetişkinlere dokunan bir iklim hikâyesi anlatmak sizin için ne ifade ediyor

- Ugo Bienvenu: Açık söyleyeyim, araştırma yapmadım. Zaten iklim değişikliğiyle ilgili çok şey duyuyoruz; teknolojiyle ilgili de… Bana göre geleceği konuşmanın en iyi yolu, bugünün içindeki unsurlarına bakmak. Sonra onları biraz büyütmek, biraz abartmak ve gerçekliğimizle nasıl etkileşime girdiklerini görmek.

Yazarken daha çok içgüdüye yaslanıyorum. Hatta bilinç dışına. Çünkü bence bilinçdışı, düşünerek ve hesaplayarak kurduğunuz şeylerden çok daha fazla karmaşıklık barındırıyor. O yüzden fikirler geldiğinde akışına bırakmaya çalışıyorum; onları fazla kontrol etmeden, olduğu gibi takip ediyorum.

◊ "Arco" geleneksel el çizimiyle ortaya çıkan bir animasyon. Bu tekniğin kullanılması projeye katılmanızda önemli bir etken miydi

- Natalie Portman: Evet, kesinlikle önemli bir etkendi. Filmin el çizimi oluşu inanılmaz güzel. Görsel dünya çok etkileyici ve duygusal bir şey var. Hani o görüntünün insandan insana aktarılan akışı elin izi, nefesi, ritmi.

Tam merkezde duran karakterler, aralarındaki güçlü bağ, insani tarafı ve filmin verdiği mesaj beni vurdu. Ve tabii işin tam kalbindeki büyüleyici estetik. Ugo'nun yarattığı sanat, vizyonu… Gerçekten çok özel.

◊ Bu yıl iki animasyon filminiz çıktı. Biri "The Twists" ve orada Merry Mangle Womp'u seslendirdiniz. Şimdi de "Arco". Burada da İngilizce ses kadrosundasınız. Sadece sesinizi kullanarak duygu ve karakter yaratmak, bir oyuncu olarak sizin için ne kadar farklı

- Natalie Portman: Sadece sesini kullanmak ve dış görünüşüne hiç yaslanmamak inanılmaz bir özgürlük veriyor. Bir yandan da kendine hiç benzemeyen karakterleri oynama şansı doğuyor. "The Twits"teki gibi. Orada bir canavarım… Sadece benim gibi görünen 45 yaşında bir kadını canlandırmakla sınırlı kalmıyorsun. Her şey olabilirsin. Gerçekten oyun alanını büyütüyor.

Böylesine olağanüstü bir sanatın parçası olmak çok eğlenceli. Üstelik bunu çocuklarımla da paylaşabilmek o da ayrı bir mutluluk.

SANATÇI DA AKTİVİST DEVAR OLMAYAN BİR DÜNYAYIHAYAL EDİYOR

◊ Fransız yapımı bir proje ama Hollywood'dan yapımcılar ve seslendirme kadrosu var. Bu karışım nasıl ortaya çıktı

- Ugo Bienvenu: "Yaklaşık üç yıl fikri geliştirmek için çalıştık. Ortağımla birlikte storyboard çiziyordum. Bir noktada filmi korumaya karar verdik. Elimizde çok net bir şey olsun diye, filmin nasıl bir şeye dönüşebileceğini açıkça gösteren güçlü bir animatic hazırladık.

Animatic 45 dakika olunca arkadaşımız, "Sophie Mas ve Natalie Portman bir şirket kuruyor; neden onları aramıyorsunuz Zaten ilginç film ve projeler arıyorlar" dedi. Derken onlara izlettik. Sonra stüdyoya geldiler. O gün herkes "Natalie geliyor" diye heyecanlıydı. Öyle bir araya geldik.

Natalie ve Sophie gelmeden önce çok 5 kişilik küçük bir ekiptik. Sonra büyüdük. Filmi tamamlamak yaklaşık bir buçuk yılımızı aldı.

- Natalie Portman: Film tamamen bağımsız şekilde üretildi ve el çizimi olarak yapıldı. Şu an en çok ihtiyacımız olan şey distopik değil daha iyi bir dünyayı hayal edebilmek

◊ Sizce film dünya ve diğer canlılarla ilişkimizi yeniden düşünmemiz için bizi nasıl motive edebilir

- Natalie Portman: Film yapmak da film izlemek de aslında başlı başına bir empati pratiği. Animasyon filmlerinin özel bir gücü var çünkü burada hayvanların konuşmasına ya da hissetmesine de alan açabiliyorsunuz. Bu film umut veriyor. Çünkü hayal gücüne ve yaratıcılığa büyük bir değer yüklüyor. Ugo'nun kurduğu dünya, insan hayal gücünün dünyada daha iyi bir yer bulabilmesiyle ilgili.

Aslında bir sanatçıyla bir aktivisti birbirine bağlayan şey de bu. İkisi de var olmayan bir dünyayı hayal ediyor. Belki şu an en çok ihtiyacımız olan şey distopik, karamsar bir yer değil, daha iyi bir dünyayı hayal edebilmek.