Ankara Tiyatro Yapımcıları Derneği'nin düzenlediği Ankara Özel Tiyatrolar Festivali (AnTiYapFest) bu yıl 5-15 Şubat tarihleri arasında yapılıyor. Şenlik, yalnızca Ankara'da üretilen özel tiyatro yapımlarını ve atölye çalışmalarını içermesi açısından başkentte düzenlenen öteki tiyatro festivallerinden ayrılıyor.

Bir önceki -ilk- festivalden alınan sonuçlara göre etkinliklere 180 bini çocuk olan 1 milyona yakın seyirci katılmış. Bu yılki düzenleme daha nitelikli yapımlarla daha çok seyirciye ulaşmayı, özellikle de daha çok çocuk seyirciyle kucaklaşmayı hedefliyor. ankaya Belediyesi'nin işbirliğiyle yaşama geçirilecek olan AnTiYapFest 2, belediyenin sahnelerinde (Atatürk Sanat Merkezi, Doğan Taşdelen ağdaş Sanatlar Merkezi, Yılmaz Güney Sahnesi) ve başka yedi salonda sunulacak. Şenlik izlencesinde yedi yetişkin, dört çocuk oyunu ile üç atölye çalışması yer alıyor.

Yetişkinlere yönelen oyunlardan birini festival öncesinde izleyebildim. Sedat Demirsoy'un, büyük ney ustası Neyzen Tevfik Kolaylı'nın yaşamöyküsünden, şiirlerinden, deyişlerinden ve fıkralaşmış yaşantılarından derleyerek "meddah gösterisi" biçiminde yazdığı, tek kişilik oyunu "Neyzen" (bir başka adıyla "Hiç"), yıllar önce Kavaklıdere'deki Mavi Sahne'nin "kafe" ortamında Ziver Armağan Açıl'ın yorumuyla sahnelenmişti. Geçen hafta izlediğim yeni "Neyzen" yapımı ise Ali Nihat Yavşan'ın yorumuyla ve Sedat Demirsoy'un rejisiyle Ümitköy'de, bir evin garajının şık bir fuaye ve "oyun yeri"ne dönüştürüldüğü Garaj Sahne'de sunuluyordu. Bu yapımı AnTiYapFest 2'de, (11 Şubat saat 20.00'de) Yılmaz Güney Sahnesi'nde izleyebileceksiniz.

Oyunda gönlünce yaşayıp gönlünce konuşmayı seçmiş bir gönül insanının genelgeçer değerlere başkaldırışının öyküsü yer almaktadır. Günümüzün hastalığı "çıkar tutkusu"nu alabildiğine aşağılayan bu efsane yaşam, ney üfleme ustasının dilinden sahneye taşınıyor. Yazar Demirsoy, "usta"yı "mektebi sokaklar, yatağı kaldırım, sermayesi ney olan biri" olarak tanıtıyor: "Bu dünyadan göçmüş ama unutulmamış (...) bir heccav, yani yergi ustası, bir ney aşığı, yani neyzen, bir... bir... kendi deyişiyle bir 'hiç'." Neyzen Tevfik, Demirsoy'un deyişiyle, "hürriyeti uğruna hiç taviz vermemiş, esareti yaşamamak için, önüne gelen tüm fırsatları itmiş bir insan"dır.

Demirsoy'un çok eklemli kurgusu, Neyzen'in istibdat, meşrutiyet ve cumhuriyet dönemlerindeki yaşantılarından kesitler içeriyor. Baskılar ve haksızlıklar karşısında insandan yana olmayı seçmiş bir özgürlük savunucusu, dilinin ölçüsünü bile isteye kaçıran bir hiciv/yergi/taşlama işçisi, dünyayı sevgi ve hoşgörüyle sarıp sarmalamış bir Mevlevi/Bektaşi, bir ney büyücüsü, cennetini de cehennemini de bu dünyada kurmuş bir filozof ile paylaşıyoruz sahne zamanını. "Hiç" olmak isterken "efsane" olan adamın öyküsünü izliyoruz.