1980 siyasetsizleşme ve neoliberal dönem, 2000 siyasete dönüş, 2008 ekonomik kriz ve sonrasında akıllı telefonlar çağı ve sosyal medyanın icadıyla siyasetin iletişim ve örgütlenme biçimi ve üretildiği mekân değiştiriyor, popülizm yükseliyor. Siyasetin bildiğimiz kurumsal yapısı ve konuları zayıflıyor. Duyguları stratejiye dönüştüren siyasi partiler zayıflıyor. Öfke partilerde değil sosyal medyada örgütleniyor. "Devrimcileri olmayan devrim" tanımıyla gelişen olaylar zinciri içinde siyaset Facebook-TikTok-sosyal medya örgütlenmesiyle duygusallaşarak "aşırı siyasallaşma" olarak geri dönüyor.

Jager, tezinde AK Parti örneğini de incelemiş. Tüm dünyada örgütlü siyaset biterken AK Parti'nin istisna teşkil ettiğini söylemesi doğrusu dikkatimi çekti.

AK PARTİ NEDEN İSTİSNA

Kitabın tezi Sırbistan seçimlerini kazanan partisiz öğrenciler üzerinden de doğrulanıyor. Fransa'da liseli gençlerin eylemleri, İsrail seçimlerinde Arap Parti'nin yükselişi gibi pek çok örnekle konu bu tezi dikkate almak gerektiğini ortaya koyuyor.

Anton Jager eskikitle partileri ve güçlü yerel örgütlerin çözüldüğü bir siyaset ikliminde Türkiye'yi ayrı bir yere koyuyor. AK Parti'nin bir taraftan hiperpolitik siyasete uygun davrandığını diğer taraftan da bunun tersine çalışan bir model geliştirdiğini söylüyor. AK Parti'nin ilk dönemlerindeki örgütsel başarısı, mayasının sağlamlığı zamanla ortaya çıkan değişimlere ayak uydurmasını kolaylaştırıyor. Yerelde köklü örgütlenme, ideolojik olarak motive olmuş taban, sürekli teşkilat faaliyeti, siyasi iletişimde süreklilik ve güçlü liderlik AK Parti'yiklasik bir kitle partisinden ayırıyor. Jager'e göre AK Parti klasik kitle partisiyle modern "catch-all / her şeyi kapsayan" partinin başarılı bir bileşimi. Türkiye'yi ilginç yapan tam olarak bu!

Sayılar da istisna olma nedenlerini açıklıyor. Temmuz 2026 kayıtlarında AK Parti'nin11.709.913, CHP'nin ise1.879.973kayıtlı üyesi bulunuyor.

Ama burada kritik bir soru ortaya çıkıyor.

11,7 milyon üye ile 11,7 milyon aktif siyasi katılımcı aynı şey değil. Üyelik, teşkilat, katılım, aidiyet, karar süreçlerine etki aynı şey değil. Bir vatandaş partiye kayıtlı olabilir ama toplantıya katılmayabilir. Toplantıya katılabilir ama politika üretimine dahil olmayabilir. Seçim döneminde çalışabilir ama seçim sonrasında teşkilatla ilişkisi azalabilir. Dolayısıyla Türkiye'de araştırılması gereken şey yalnızca"Partilerin kaç üyesi var"değil: "Bu üyelerin ne kadarı gerçekten siyasal örgütün parçası olarak hareket ediyor"

Her ne kadarkayıtlı üye sayısı aktif siyasal katılıma eşit olmasa dabu gösterge önemli.

AK Parti yalnızca seçmeni mobilize etmiyor; onu örgütlüyor, bir çerçeve ve hedef veriyor. Mahalle, ilçe, il, genel merkez hattı; kadın ve gençlik yapılanmaları; seçim dönemi dışındaki sürekli teşkilat faaliyetleri; yerel bağlantıları ve yüz yüze seçmen ilişkileri, dijital siyasetten farklı bir siyasal altyapı meydana getiriyor.

Yazar veriler üzerinden bir kıyaslama yapıyor ve AK Parti'nin örgütsel modelinin zaman içerisinde değiştiğini söylüyor. Partininkitle partisi formatı zamanla catch-all partikarışımına, daha profesyonelleşmiş ve merkezileşmiş bir yapıya dönüşmüş. Seçimlerdeki başarı bu yapının eseri.